بازتاب ایده قدرت و حکمرانی در ساحت ادبی عصر مشروطه

هدف: هدف اصلی پژوهش حاضر آن است که با دقت نظر به ساحات ادبی عصر مشروطه، به تحلیل و فهم رگه­هایی از فکر و تلقی از مشروطه­گرایی در متن حقوق عمومی بپردازد. از این رو، هدف تبعی این پژوهش می­تواند زمینه را برای فهم بهتر برداشت­ها و دیدگاه­ها پیرامون دوره مشروطه در نظم حقوق اساسی ایران، تا حدودی مهیا کرده و از این حیث واجد تازگی باشد.روش پژوهش: این پژوهش با رویکردی تحلیلی- توصیفی و با بهره­گیری از رهیافتی تاریخی به واکاوی دو منظر شعر و نثر در عصر مشروطه می پردازد. این رو، در مقاله پیش رو با درنگی در مفهوم حکمرانی مشروطه و تاملی گذرا در چیستی و عناصر وجودی دولت مشروطه، به دو ساحت مهم ادبی آن عصر (شعر و نثر مشروطه) می­پردازیم که اندیشمندان دوران مورد نظر، برای بیان آرا و نظرات خود و انتقال معنای به عموم مردم، بدان تمسک می­جستند.یافته ها: یافته­های تحقیق نشان می دهد که بارقه های فکر قانون خواهی و مشروطه­گرایی، در زمانه پیش از رویداد مشروطه، نخستین بار در قالب اشعاری نغز و پر مغز و مبتنی بر شور و احساس، و همچنین در قالب نمایشنامه­ها، رساله­های کوتاه، بیانیه یا شرح خاطرات، تجلی و ظهور و بروز یافته است و هر یک از این آثار به گونه­ای در انتقال افکار و ذهنیات مشروطه خواهان موثر افتاده است. ایده­های برآمده از متن نظریات سیاسی و حقوقی با هر منطق و سنجه­ای که ملاک بگیریم، به نوعی با ساحت ادبیات و ظرایف و مضامین متون نظم و نثر فارسی گره می­خورند.نتیجه گیری: نتایج برآمده از تحقیق روشن می­سازد که در واقع فهم انگاره­ها و ایده­های حقوق عمومی مادام که با ذوق ادبی و حکایات و مثال­هایی از تاریخ ادبیات و ریشه های کهن پیوند نخورد، به درستی ادراک نمی­شود و حاصلی مبتنی بر واقعیت­های حقوقی نخواهد داشت.

کلیدواژه ها:

ادب عصر مشروطه ، حکمرانی مشروطه ، مضامین حقوق عمومی ، تلقی از مشروطه گرایی در شعر ، مشروطه گرایی در ساحت نثر