ارائه مدل بهزیستی ذهنی و سلامت روانی در کارگران اقماری شرکت نفت

بهزیستی ذهنی و سلامت روان از عوامل کلیدی در افزایش بهره وری و کیفیت زندگی افراد شاغل، به ویژه کارگران اقماری در صنایع نفت و گاز محسوب می شوند. این کارگران به دلیل شرایط خاص کاری مانند دوری از خانواده و محیط های کاری سخت، در معرض مشکلات روانی بیشتری قرار دارند. هدف این پژوهش ارائه یک مدل جامع برای بهبود بهزیستی ذهنی و سلامت روانی کارگران اقماری است که بتواند در کاهش استرس ها و ارتقای سلامت روانی آن ها موثر باشد. بدین منظور با استفاده از رویکرد کیفی و استراتژی سندلوسکی و بارسو (۲۰۰۷) مطالعاتی که در بازه زمانی (۱۳۹۰ تا ۱۴۰۳ برای اسناد داخلی و ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۴ برای اسناد لاتین) در فصلنامه های معتبر به چاپ رسیده بودند مورد جستجو قرار گرفتند و تعداد ۳۰ سند با استفاده از معیارهای ارزیابی عنوان، چکیده، محتوای و مهارت های ارزیابی حیاتی انتخاب و با روش کدگذاری سه مرحله ای (باز، محوری و انتخابی) در نرم افزار MAXQDA مورد تحلیل قرار گرفتند و نهایتا مدل پژوهش با استفاده از نرم افزار EdrawMax طراحی شد. یافته های پژوهش براساس معیارهای کنترل کیفیت پژوهش های کیفی گوبا و لینکلن (۱۹۸۹) و فرمول هولستی ارزیابی شدند. براساس یافته های پژوهش ۳۰۱ نشانگر، ۲۴ مولفه و ۴ بعد برای مدل شناسایی شدند. ابعاد مدل استحصال شده شامل عوامل فراسازمانی (مدرنیته­سازی و عوامل اقتصادی)، عوامل روانی-اجتماعی (تعادل کار و زندگی، کیفیت زندگی کاری، انگیزش، امنیت اجتماعی، اعتماد اجتماعی، سرمایه اجتماعی)، عوامل سازمانی (رعایت انصاف و عدالت در محیط کار، مدیریت تشکیلات و روش ها، فعالیت های منابع انسانی، فرهنگ محیط کار، ایمنی در محل کار)، عوامل فردی (روابط و مهارت بین فردی، ویژگی های شخصیتی، رفع بیماری ها و علائم روانی، کیفیت خواب، هیجانات مثبت) و عوامل شغلی (طراحی شغل، رضایت شغلی، چرخش شغلی، مسیر شغلی، امنیت شغلی و توسعه شغلی) بودند. با توجه به نتایج این پژوهش پیشنهاد می گردد مدیران ارشد صنعت نفت برای برنامه ریزی و نوبت کاری کارگران مناطق عملیاتی که به صورت اقماری مشغول به کار هستند نتایج این تحقیق را مدنظر قرار دهند

کلیدواژه ها:

بهزیستی ذهنی ، سلامت روان ، کارکنان اقماری