تحلیل توحید افعالی در کلام عرفانی علامه طباطبایی

سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 26

فایل این مقاله در 24 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_FKIJ-16-1_003

تاریخ نمایه سازی: 21 آبان 1405

چکیده مقاله:

توحید مهمترین اصل از اصول دین اسلام، بلکه ادیان ابراهیمی به شمار میآید  به گونهای که دیگر اصول اعتقادی بر این اصل استوار گشته است. از طرفی نگاهها و سبکهای مختلفی به توحید اشاره شده است،  اما به بعضی از سبکها و رویکردها کمتر توجه شده است. توحید و عنوان یک مسئله یک کلامی گاهی از نظر نقل، مانند مکاتب کلامی قم و محدثین و سیدبنطاووس در حله و گاهی از منظر عقل مورد توجه متکلمان اسلامی بوده است. کلام عقلی معتزله، مکتب بغداد، کلام عقلی فیلسوفان مکتب حله مانند علامه حلی و فاضل مقداد و کلام عقلی فیلسوفان مکتب اصفهان نمونههای از کلام فلسفی عقلی  است. یکی از چیزهایی که در علم کلام بسیار اهمیت دارد و از طرفی مغفول مانده کلام عرفانی موجود در دیدگاههای عارفا است؛ یعنی عرفا به بحث توحید با همین مفاهیم کلامی ولی با محتویات عرفانی پرداخته اند. هدف این تحقیق این است که این مسئله را مورد توجه قرار داده و به تحلیل توحید افعالی در کلام عرفانی علامه طباطبایی از این منظر میپردازد؛ یعنی توحید افعالی که یک کلید واژه کلامی است در عرفان از منظر علامه چگونه تفسیر و تحلیل میشود. همانگونه که دغدغه های فیلسوفان حله مانند خواجه نصیرالدین طوسی و علامه حلی با کلام محدثین مانند توحید صدوق متفاوت است و نظامهای مفهومی مخصوص به خود را دارد، توحید در کلام عرفانی عرفا نیز چارچوب نظام مفهومی خاص خودش را دارد، لذا نوع استدلالها و دغدغهها و مسائل توحید با سایر مکاتب کلامی موجود متفاوت است، مانند بحث توحید ذاتی و توحید اطلاقیای که علامه طباطبایی این بحث را متمایز با مسئله توحید در کلام و کلام فلسفی، با توجه به وحدت شخصی وجود تبیین میکند. هدف این تحقیق تنسیق و شکلبندی توحید افعالی در کلام عرفانی علامه طباطبایی است، لذا بیان مفاهیم مرتبط و نحوه استدلال علامه در مبحث توحید افعالی در کلام عرفانی میپردازد.

نویسندگان

عوض علی میرزایی

دکتری جریانهای کلامی معاصر جامعه المصطفی(ص) العالمیه