تحلیلی بر روابط ذی نفعان اکوسیستم هوش مصنوعی در صنعت خودروسازی ایران

هدف اصلی این پژوهش، تحلیل جامع و نظام مند الگوهای پیچیده روابط ذی نفعان در اکوسیستم هوش مصنوعی صنعت خودروسازی ایران و شناسایی دقیق نقاط تمرکز قدرت، انحراف منافع و ظرفیت های همگرایی راهبردی میان آن هاست. در این راستا، از یک رویکرد روش شناختی ترکیبی (کیفی-کمی) بر پایه آینده پژوهی بهره گرفته شد. در فاز نخست، با مرور نظام مند ادبیات موضوعی و برگزاری جلسات مشورتی با پانل خبرگان حوزه های صنعت و دانشگاه، ۴۸ ذی نفع کلیدی به همراه لیست اهداف محوری هر یک شناسایی گردید. سپس در فاز دوم، داده های کمی لازم از طریق پرسش نامه های استاندارد ماتریس اثرگذاری-تاثیرپذیری و ماتریس مواضع بازیگران نسبت به اهداف، جمع آوری و با استفاده از مدل ریاضی نرم افزار مکتور مورد تحلیل قرار گرفت. یافته های پژوهش در بخش تحلیل درونی نشان داد که ساختار شبکه به شدت نامتوازن است؛ به طوری که ۶۶.۷ درصد ذی نفعان در چارک "انزوای استراتژیک" قرار داشته و تنها بازیگر حاضر در وضعیت "وابستگی متقابل"، نهاد خودروسازان است. از سوی دیگر، تحلیل بیرونی نشان دهنده شکل گیری یک ائتلاف قدرتمند میان بلوک صنعتی-حاکمیتی (شامل خودروسازان، وزارت ارتباطات، وزارت صمت و بخش نظامی) حول محور اهداف سخت افزاری همچون توسعه زیرساخت و امنیت داده هاست. در مقابل، بازیگرانی نظیر رسانه ها، دانشگاه ها و نهادهای مدنی هم گرایی حداقلی با این اهداف راهبردی دارند.

کلیدواژه ها:

اکوسیستم فناوری ، هوش مصنوعی ، ذی نفعان ، صنعت خودروسازی ، نوآوری ، اکوسیستم هوش مصنوعی