واکاوی اهمیت سیاسی شهر و ضرابخانه وه -از-آمید-کواد در اواخر دوره ساسانی بر اساس شواهد سکه شناسی و مهرها

در دهه های پایانی فرمانروایی ساسانیان، هنگامی که آشوب سراسر ایرانشهر را فراگرفته بود و هر مدعی سلطنت در پی تسلط بر تمامی ایالات و استقرار اقتدار خویش بود، فعالیت ضرابخانه شهری با نام وه -از -آمید -کواد افزایش چشمگیری یافت. نام این شهر با نشان اختصاری WYHC بر پشت سکه ها، که بیانگر نام کامل wēh-az- āmīd -Kawād است، شناخته می شود. ازاین رو، این پرسش مطرح می شود که چه عواملی موجب اهمیت ویژه این شهر و تکرار فزاینده نام آن در مسکوکات شاهان و مدعیان سلطنت در اواخر دوره ساسانی شده است؟ این پژوهش با هدف تبیین اهمیت سیاسی، اقتصادی و راهبردی ضرابخانه وه -از -آمید -کواد (WYHC) و بررسی علل تکرار چشمگیر نام آن در مسکوکات اواخر دوره ساسانی انجام شده است. روش تحقیق بر پایه مطالعات کتابخانه ای، تحلیل منابع تاریخی و جغرافیایی و بررسی تطبیقی داده های سکه شناختی و مهرهای این دوره است. یافته ها نشان می دهد که وه -از -آمید -کواد، که به فرمان قباد اول بنیان نهاده شد، به عنوان یکی از مراکز مهم اقتصادی، اداری و نظامی نقش تعیین کننده ای در ساختار قدرت ساسانی ایفا می کرد. بررسی مسکوکات نیز نشان می دهد که فرمانروایانی چون بوراندخت، آزرمی دخت، خسرو سوم، یزدگرد سوم و دیگر مدعیان سلطنت با ضرب سکه در این ضرابخانه، درصدد نمایش اقتدار و تثبیت مشروعیت سیاسی خود بوده اند. نتایج پژوهش حاکی از آن است که موقعیت راهبردی شهر، اهمیت اقتصادی ضرابخانه و نقش آن در مشروعیت بخشی سیاسی، مهم ترین عوامل برجسته شدن و تکرار نام وه -از -آمید -کواد در مسکوکات شاهان پایانی ساسانی بوده است.

کلیدواژه ها:

ساسانیان ، ضرابخانه ، وه-از-آمید-کواد ، مهرها ، سکه شناسی