بررسی ترجمه و فنون آن در تحریر ختنی و جره­ چهیدکاپرجناپارمتا

بیشتر آثار به­ جامانده از زبان ختنی متون بودایی است که بخش عمده آنها نیز نه تالیفاتی مستقل بلکه ترجمه سوتره­های بودایی مهایانه از زبان سنسکریت است. وجره­چهیدکا (Vajracchedikā) به معنی الماس­بر یکی از کهن ترین متون کمال فرزانگی یا پرجناپارمتا (Prajñāpāramitā) در آیین بودایی مهایانه است که در آن، در قالب گفت وگوی بودا و شاگردش سوبهوتی (Subhūti-) ،خلاصه­ ای از آموزه­ های کمال فرزانگی ارائه می­ شود. موضوع محوری این سوتره، همچون دیگر سوتره­ های کمال فرزانگی، نفی خود، اصل تهیگی، دهرمه، ویژگی­ های بوداسف­ها و غیره است. ازآنجاکه بر روی دست نویس ختنی این متن تاریخی معادل ۹۴۱ میلادی آمده است، باید همین تاریخ را دیرترین تاریخ محتمل نگارش آن فرض کرد. سوتره ها در جامعه پیرو آیین مهایانه آن زمان ختن بسیار محبوب و مقدس بوده است. به سبب تقدس و اهمیت چنین متن هایی نزد پیروان، وظیفه ترجمه این متون برای مترجم بسیار دشوار می شود. مترجم برای موفقیت در این کار نیازمند به کارگیری فنون و شیوه های گوناگون ترجمه است تا متنی مطمئن و رسا در اختیار خوانندگان قرار دهد. در این مقاله ترجمه و فنون ترجمه به کاررفته در تحریر ختنی وجره­چهیدکا مانند وام گیری، گرده برداری، ترانهش، و... بررسی می گردد. این شیوه های ترجمه بر مبنای هدف مورد نظر در سه گروه استانده سازی، روشنی سخن و وفاداری به متن اصلی دسته بندی و تحلیل می شوند.

کلیدواژه ها:

ترجمه ، فنون ترجمه ، سنسکریت ، ختنی ، وجره­ چهیدکا پرجناپارمتا ، بودا