مطالعه تطبیقی شخصیت های رانده شده در اساطیر و حماسه های ایران، یونان و روم

سال انتشار: 1404
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 37

فایل این مقاله در 34 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_JSHD-8-23_005

تاریخ نمایه سازی: 21 آبان 1405

چکیده مقاله:

هم پوشانی و خویشاوندی مضمونی در اساطیر ملل مختلف، بستری پویا برای مطالعات تطبیقی فراهم آورده است؛ در این میان، بن مایه «طردزدگی» یا «تبعید و طرد شخصیت ها» از خانواده یا زیست بوم اولیه، یکی از کهن الگوهای برجسته اساطیری به شمار می رود. جستار حاضر با اتخاذ روش توصیفی تحلیلی و گردآوری داده های کتابخانه ای، به واکاوی و تطبیق فرایند طرد شخصیت های اساطیری در حوزه ادبیات اساطیری ایران و جهان می پردازد. یافته های پژوهش مبین آن است که گسست از منشا، فرایندی هدفمند بوده است و عمدتا ذیل مولفه هایی چون: «هراس حاکمیت از فروپاشی اقتدار سیاسی یا پیشگویی قتل فرزند»، «نقص عضو و نازیبایی نوزاد» و «حرمت شکنی های سنتی و روابط نامشروع» (که غالبا به طرد هم زمان مادر و فرزند می انجامد) صورت می پذیرد. اگرچه در کهن الگوهای حماسی و اساطیری، فراوانی جنسیت شخصیت های طردشده، به مردانه بودن تمایل دارد، اما در اساطیر ملل مختلف، مواردی از تبعید زنان و دختران به سبب روابط با ایزدان یا پهلوانان و یا طرد نوزادان دختر به دلیل ترجیح فرزند ذکور نیز وجود دارد. نجات و پرورش این طردشدگان به دست عناصر حامی نظیر طبقات اجتماعی پایین (چوپانان و گازران) یا توتم های حیوانی (خرس، گوزن، مار، گرگ و غیره) نقشی شتاب دهنده و تسهیل گر در گذار قهرمان داشته است و به تکوین شخصیت فرهمند و شکوهمند آنان یاری می رساند؛ به گونه ای که این فرایند تطهیر، آنان را به مرتبه ای فراتر از هنجارهای انسانی (نظیر زال در شاهنامه) ارتقا می دهد.

نویسندگان

مسروره مختاری

استاد گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران (نویسنده مسئول).

داود مژده عنبران

دانش آموخته دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • کتاب­شناسیالف: کتاب ها۱) آموزگار، ژاله (۱۳۷۴)، تاریخ اساطیری ایران، تهران: ...
  • اسمیت، ژوئل (۱۳۸۳)، فرهنگ اساطیر یونان و روم، ترجمه شهلا ...
  • پورداود، ابراهیم (۱۳۷۷)، یشت­ها، ج ۲ و ۳، تهران: اساطیر ...
  • پین سنت، جان (۱۳۸۰)، اساطیر یونان، باجالان فرخی، تهران: اساطیر ...
  • رانک، اوتو ( ۱۳۹۹)، اسطوره تولد قهرمان، ترجمه مهرناز مصباح، ...
  • سرامی، قدمعلی (۱۳۸۳). از رنگ گل تا رنج خار، چاپ ...
  • سوفوکل (۱۳۹۰)، افسانه های تبای (اودیپ شهریار، اودیپ در کلن، ...
  • فردوسی، ابوالقاسم (۱۳۹۷)، شاهنامه، به کوشش سعید حمیدیان، تهران: قطره ...
  • قلی­زاده، خسرو (۱۳۸۷)، فرهنگ اساطیر ایرانی، تهران: کتاب پارسه ...
  • کمبل، جوزف (۱۳۹۲)، قهرمان هزار چهره، ترجمه شادی خسروپناه. تهران: ...
  • گرانت، مایکل و جان هیزل (۱۳۹۰)، فرهنگ اسطیر کلاسیک (یونان ...
  • لوی-استروس، کلود (۱۳۸۹)، اسطوره شناسی تطبیقی، ترجمه باقر پرهام، تهران: ...
  • مختاری، محمد ( ۱۳۷۹)، اسطوره زال، تهران: توس ...
  • وارنر، رکس (۱۳۸۹)، دانشنامه اساطیر جهان، ترجمه ابوالقاسم اسماعیل­پور، تهران: ...
  • ویرژیل (۱۳۹۳)، انئید، ترجمه جلال الدین کزازی، تهران: معین ...
  • ویلکینسون، فیلیپ و نیل فیلیپ (۱۳۹۳ )، نگاهی نو به ...
  • همیلتون، ادیت (۱۳۷۶). سیری در اساطیر یونان و روم، ترجمه ...
  • یونگ، کارل گوستاو (۱۳۸۷)، انسان و سمبول هایش، ترجمه ابوطالب ...
  • ب: مقاله ها۱) سلامت باویل، لطیفه (۱۳۹۸)، «تحلیل اسطوره زال ...
  • شیروئی، محمد؛ مدرسی، فاطمه (۱۳۹۷)، «کردارهای شاهان در شاهنامه فردوسی»، ...
  • مختاری، مسروره؛ کریمی یونجالی، ثریا (۱۴۰۲)، «بررسی ترامتنیتی دیباچه های ...
  • ج) منابع انگلیسی۱. Hall, Edith. The Return of Ulysses: A ...
  • Forsdyke, Sara. Exile, Ostracism, and Democracy: The Politics of Expulsion ...
  • نمایش کامل مراجع