خوانش لاکانی از تجربه عرفانی در تمهیدات عین­القضات همدانی

سال انتشار: 1404
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 36

فایل این مقاله در 25 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_JSHD-8-23_006

تاریخ نمایه سازی: 21 آبان 1405

چکیده مقاله:

پژوهش پیش رو، تلاقی میان دو حوزه به ظاهر نامرتبط اما عمیقا هم پوشان است: عرفان اسلامی و روان کاوی مدرن. عین القضات همدانی در اثر تمهیدات، تجربه عرفانی را به مثابه نوعی گسست وجودی و مواجهه با امر غیرقابل بیان عرضه می­نماید. در سوی دیگر، ژاک لاکان، روان کاو فرانسوی با بازتعریف مفاهیم فرویدی، ساختار روان انسان را در قالب سه نظم خیالی، نمادین و امر واقع تحلیل می کند. با در نظر گرفتن موارد بیان شده، هدف مقاله حاضر، بررسی امکان خوانش لاکانی از تجربه عرفانیدر تمهیدات و نمایان ساختن هم پوشانی های ساختاری میان این دو نظام فکری است. مطالعه کنونی با روش تحقیق توصیفی-تحلیلی در پی آنست که به سوال اصلی تحقیق یعنی، آیا تجربه عرفانی در تمهیدات عین القضات را می توان در چارچوب مفاهیم روان کاوی لاکانی، به ویژه مفهوم «امر واقع»، تفسیر کرد؟ و اگر چنین است، این خوانش چه افق های نوینی برای فهم عرفان اسلامی و روان کاوی مدرن می گشاید؟ پاسخی جامع ارائه دهد. با توجه به این مهم، یافته­ها نشان داد که تجربه عرفانی در تمهیدات، به ویژه در لحظه های شطح، اشارت و فنا، واجد ساختاری است که با مواجهه سوژه با امر واقع در نظریه لاکان هم خوانی دارد. زبان عرفانی با گسست از نظم نمادین و حرکت به سوی امر غیرقابل بازنمایی، به مثابه زبان امر واقع عمل می کند. خوانش لاکانی از عرفان اسلامی از این منظر روشنگر است که امکان گفتگوی میان رشته ای میان روان کاوی و عرفان را فراهم می آورد و تجربه عرفانی را از منظری نوین، هستی شناسانه و زبان ناپذیر باز می خواند.

نویسندگان

فاطمه مدرسی

استاد گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران (نویسنده مسئول).

فتانه قملاقی

دانش آموخته دکتری زبان و ادبیات فارسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

ندا یانس

دانش آموخته پسادکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • کتاب­شناسیالف:کتاب­ ها۱) صنعتی، محمد (۱۳۸۳)، تحلیل روان­شناختی در هنر و ...
  • حلاج، حسین بن منصور(۱۳۷۶)، دیوان اشعار. تصحیح عبدالحسین زرین کوب. ...
  • همدانی، عین­القضات (۱۳۸۵)، تمهیدات، مقدمه و تصحیح، تحشیه و تعلیق ...
  • فکوهی، ناصر (۱۳۹۹)، انسان شناسی روان کاوی. تهران: نی ...
  • لاکان، ژاک (۱۳۸۷)، نوشتارها. ترجمه محمد صنعتی. تهران: مرکز ...
  • ملکیان، مصطفی (۱۳۸۱)، معنویت و عقلانیت. تهران: طرح نو ...
  • ب:مقاله ­ها۱) براری جیرندهی، عباس، صفایی سنگری، علی، نیکویی، علیرضا ...
  • خلیلی،علی اصغر، حسن­پور آلاشتی، حسین (۱۳۹۸)، «بررسی و تحلیل تصویر ...
  • شمس نجف­ آبادی، الهه، ناظری، افسانه (۱۳۹۹)، «خوانش خودنگاره های ...
  • نمایش کامل مراجع