آسیب شناسی قوانین حمایت از حقوق مصرف کننده در ایران( از منظر ضمانت پوشش ابعاد مربوط به حقوق مصرف کننده)

اهمیت پرداختن به حقوق مصرف کنندگان ریشه در عواملی همچون غالب بودن جمعیت مصرف کننده بر تولیدکننده، بالا بودن سهم هزینه مصرفی از تولید ناخالص داخلی، عدم توازن قدرت و اطلاعات در فضای مبادله و مواردی از این قبیل می باشد. این مهم تا حدی است که سازمان ملل در یکی از مستندات خود، ایجاد چارچوب حقوقی و قانونی مشخص برای حمایت از مصرف کنندگان را به عنوان یکی از مراحل اصلی در توسعه اقتصادی کشورها ذکر نموده و در این راستا شاخص هایی را برای ارزیابی وضعیت استیفای حقوق مصرف کنندگان در اختیار سازمان های دولتی و غیردولتی قرار داده است. از الزامات مورد نیاز برای تحقق شاخص های مذکور وضع قوانین و همچنین شکل گیری نهادهای حاکمیتی و یا مردم نهاد می باشد. در مطالعه حاضر ضمن بررسی مبانی نظری و روند شکل گیری موضوع حمایت از حقوق مصرف کننده، وضعیت حقوق مصرف کننده در ایران با روش توصیفی-تحلیلی مورد بررسی قرار گرفته است. بررسی ها نشان می دهدکه قوانین متعددی در کشور وجود دارد که بطور مستقیم و غیر مستقیم به حوزه فعالیت و تعامل مصرف کننده مربوط می گردد. اما نحوه پوشش ابعاد حقوق مصرف کننده بوسیله این قوانین از توازن مناسبی برخوردار نمی باشد. بگونه ای که سهم قوانین در زمینه حق برخورداری از آموزش، حق انتخاب و حق برخورداری از محیط سالم کمترین توجه را در میان سایر شاخص ها به خود اختصاص داده است. از سوی دیگر سه م قوانین با ماهیت پیش گیری کننده از وارد آمدن خسارت به حقوق مصرف کنندگان در مقایسه با قوانینی که به جبران خسارت اختصاص دارد بسیار محدودتر می باشد.

کلیدواژه ها:

"حقوق مصرف کننده" ، "سقف حمایتی قانونی" ، "عوامل کلیدی موثر" ، "آسیب شناسی"