عدم صداقت در شرایط وسوسه انگیز و تاثیر القای درستکاری بر خودکنترلی

مقدمه: رفتارهای غیراخلاقی پیامدهای گسترده ای در ابعاد اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی دارند. سازمان ها و کسب وکارها سالانه میلیاردها دلار به دلیل تقلب، فساد و سایر رفتارهای غیراخلاقی زیان می بینند. عدم پایبندی به اصول اخلاقی منجر به کاهش اعتماد اجتماعی، افزایش بی عدالتی و گسترش ناهنجاری های اجتماعی می شود.                                         روش­ کار: این پژوهش با هدف بررسی شرایط وسوسه ­آمیز بر صداقت و تحلیل تاثیر القای مفاهیم درستکاری بر خودکنترلی و کاهش تقلب، به صورت آزمایشگاهی، با طرح عاملی ۲×۳ طراحی و با شرکت ۲۳۰ نفر از دانشجویان در آزمایشگاه تحقیقات کسب وکار دانشکده مدیریت دانشگاه تهران اجرا شد. شرکت کنندگان در شرایط مختلفی از نظر میزان وسوسه (سه سطح) و القای مفاهیم درستکاری (دو سطح) قرار گرفتند. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه اطلاعات عمومی و آزمون با امکان تقلب در پاسخ ها بود. در شرایط آماده سازی، شرکت کنندگان پیش از انجام تکلیف اصلی، در نرم افزار MediaLab یک تکلیف چند گزینه ای که شامل انتخاب کلمات مترادف با صداقت و درستکاری بود، انجام دادند. داده ها با استفاده از تحلیل واریانس چندعاملی در نرم افزار SPSS-۲۷ بررسی شد. یافته ­ها: نتایج به­ دست­ آمده حاکی از تاثیر معنادار وجود شرایط وسوسه ­آمیز بر تقلب بود (۷۴۷/۷=F ،۶ df=،۰۵/۰P<). تاثیر معناداری میان افزایش وسوسه بر میزان تقلب ۰۵/۰القای مفاهیم درستکاری بر میزان تقلب (۲۴۰/۰=F ،۱ df=،۰۵/۰تقلب روی می آورند. اما نه به صورت افراطی، میزان تقلب معمولا در سطحی مشخص متوقف می شود. بر اساس نتایج، یادآوری ساده ارزش های اخلاقی پیش از قرار گرفتن در موقعیت های وسوسه انگیز، به تنهایی برای افزایش خودکنترلی و کاهش رفتارهای نادرست کافی نیست.

کلیدواژه ها:

Unethical behavior ، Cheating ، Self-control ، Honesty priming ، رفتار غیراخلاقی ، تقلب ، خودکنترلی ، القای مفاهیم درستکاری