جستاری در نقش هوش مصنوعی در اصلاحات آینده دادگاه های خانواده

در این مقاله، باتوجه به رشد فزاینده فناوری ها، به ویژه هوش مصنوعی، از زاویه ای نو به مقوله اصلاحات آینده دادگاه خانواده با اتکا بر فناوری تمرکز خواهد شد. این اصلاحات می تواند دامنه ای به وسعت مرحله پیش از اقامه دعوا تا مرحله بعد از صدور و اجرای حکم داشته و جایگاه دادگاه خانواده را در تحکیم نهاد خانواده ارتقا بخشد. برای نمونه پیش بینی پذیر کردن نتایج مترتب بر اقامه دعوا از خلال هوش مصنوعی می تواند تصویر مناسبی از آینده طرح دعاوی خانوادگی به لحاظ دستاوردهای حقوقی و پیامدهای اجتماعی، روان شناختی و... را برای خواهان ترسیم و او را در تصمیم گیری درباره پیگیری قضایی یا اتخاذ شیوه های جایگزین راهنمایی کند. همچنین استفاده از هوش مصنوعی فرصت مغتنمی را در تریاژ پرونده ها پیش روی دادگاه خانواده قرار خواهد داد. برای نمونه، برخی پرونده ها، باتوجه به داده های واردشده در سیستم هوشمند، نیازمند وقت رسیدگی فوری، مداخله فوری روان شناس یا مددکار اجتماعی هستند. هوش مصنوعی این امکان را با سرعت و دقتی مطلوب فراهم می آورد. آماده سازی دادخواست، برخی امور مرتبط با قضاوت، پیشگیری، آموزش و متاورس، مقوله های دیگری هستند که در اصلاحات دادگاه خانواده با اتکا بر هوش مصنوعی می تواند مطمح نظر قرار گیرد. شایان ذکر است که سند ملی هوش مصنوعی و سند تحول و تعالی قوه قضاییه جمهوری اسلامی ایران درخصوص اصلاحات مبتنی بر هوش مصنوعی هدف گذاری درخورملاحظه ای انجام داده است. این امر نشان می دهد فناوری، ناگزیر، در فرایند تحولات آینده دادگاه خانواده، محرکی فعال و کاتالیزوری پویا و اثرگذار خواهد بود.

کلیدواژه ها:

دادگاه خانواده آینده ، هوش مصنوعی ، اصلاح دادگاه خانواده