<span lang="AR-SA">مسئولیت فرمانده و مافوق در قبال سلاح های خودمختار مجهز به هوش مصنوعی در حقوق بین الملل: محدودیت ها و ظرفیت ها

استفاده از سلاح های خودمختار مجهز به هوش مصنوعی در مخاصمات مسلحانه، چالش های حقوقی و هنجاری بی سابقه ای را درخصوص مسئولیت فرمانده یا مافوق ایجاد کرده است. این مقاله با تمرکز بر محدودیت ها و ظرفیت های این دکترین در قبال سیستم های تسلیحاتی خودمختار، به بررسی این پرسش محوری می پردازد که آیا چارچوب سنتی مسئولیت فرمانده/مافوق، که مبتنی بر رابطه سلسله مراتبی مافوق زیردست، کنترل موثر انسانی، آگاهی از ارتکاب جرم و کوتاهی در اتخاذ تدابیر لازم و معقول است، در قبال جنایات ناشی از سیستم های خودمختار کافی است، یا تحولات فناورانه، اصلاح یا بازنگری اساسی این دکترین را ضروری ساخته است؟ با واکاوی مقررات اساسنامه رم و رویه قضایی بین المللی، این پژوهش چالش های عمده تطبیق دکترین مسئولیت فرمانده یا مافوق با واقعیت سلاح های خودمختار را در چهار محور اصلی تحلیل می کند: تبیین مفهوم «زیردستان/نیروها»، امکان تحقق «کنترل موثر» بر سیستم های خودمختار، تخصیص «عنصر معنوی» در تصمیم گیری ماشینی و قصور در انجام وظیفه نظارتی. درنهایت، اگرچه این مقاله محدودیت های بنیادین تفسیرهای سنتی در مواجهه با چالش های فوق را به رسمیت می شناسد، استدلال می کند که تغییرات فناورانه، تعهدات بنیادین افراد به حقوق بشردوستانه را زائل نمی کند. درنتیجه، برای سطح کنونی از خودمختاری، دکترین مسئولیت فرمانده/ مافوق ازطریق تفسیری خلاقانه و انعطاف پذیر از معیارهای کنونی می تواند به منزله چارچوبی موثر برای تعیین حدود وظایف نظارتی فرماندهان و مسئولیت کیفری ایشان در عصر هوش مصنوعی عمل کند. بااین حال، برای رفع خلا مسئولیت در قبال آینده تسلیحات کاملا خودمختار، تحول در مبانی حقوق موجود و حرکت به سوی چارچوب های حقوقی مطلوب یا آرمانی ضروری است.

کلیدواژه ها:

سلاح های خودمختار ، مسئولیت کیفری ، فرمانده ، مافوق ، هوش مصنوع