شناسایی و دسته بندی شاخص های مسکن هوشمند: مرور سیستماتیک و ارائه چارچوب مفهومی مبتنی بر مدل IPO

در عصر حاضر که فناوری با سرعتی بی سابقه در زندگی روزمره تنیده می شود، «مسکن هوشمند» به ضرورتی انکارناپذیر برای آینده زیست بشر بدل شده است. این تحول قادر است با ادراک عمیق نیازها، بهینه سازی منابع و ارتقای چشمگیر کیفیت زندگی، به چالش های پیچیده قرن بیست ویکم پاسخ دهند. به همین منظور پژوهش حاضر با هدف شناسایی و مرور شاخص های مسکن هوشمند با روش سیستماتیک و بازخوانی از معیارها و دسته بندی آن ها و ارائه یک چارچوب مفهومی مبتنی بر مدل IPO (وروی، فرایند، خروجی) برای سازمان دهی این شاخص ها انجام شده است. روش تحقیق در این پژوهش مروری بوده و برای جمع آوری داده ها از روش مرور سیستماتیک و برای تحلیل آن ها از شیوه تحلیل محتوای مقوله ای استفاده شده است. این پژوهش با تمرکز بر تحلیل شاخص های مسکن هوشمند، پنج بعد اصلی شامل پایداری محیطی و کارایی انرژی، کارایی فنی و زیرساخت هوشمند ساختمان، امنیت و اعتماد دیجیتال، کاربرمحوری و کیفیت زندگی سکونتی و حکمرانی و ارزش اقتصادی را مورد بررسی قرار داد. مرور نظام مند ادبیات در پایگاه Scopus نشان می دهد شاخص های مسکن هوشمند را می توان در چارچوبی منسجم از ورودی، فرایند و خروجی سازمان داد؛ به گونه ای که ورودی های مبتنی بر کاربرمحوری، همچون پذیرش فناوری، سهولت استفاده، سازگاری با سبک زندگی و ارتقای کیفیت زندگی، زمینه ساز شکل گیری فرایندهای هوشمند، ازجمله کارایی فنی، یکپارچگی زیرساختی، امنیت دیجیتال و پایش هوشمند می شوند. این فرایندها نیز در نهایت به خروجی هایی معنادار در سطوح خرد و کلان، مانند بهبود کیفیت زندگی، افزایش شفافیت خدمات، ارتقای ارزش اقتصادی، پایداری محیطی و کارایی انرژی منتهی می شوند. همچنین، یافته های پژوهش بیانگر آن است که مفهوم مسکن هوشمند فقط به به کارگیری فناوری های نوین در ساختمان محدود نمی شود، بلکه در تعامل هم زمان میان ابعاد پایداری محیطی، کارایی فنی، امنیت دیجیتال، کاربرمحوری و حکمرانی شهری معنا پیدا می کند.

کلیدواژه ها:

سنجش اثرگذاری ، مدل IPO ، مرور سیستماتیک ادبیات ، مسکن هوشمند