آسیب شناسی آموزش ضمن خدمت معلمان (یک مطالعه فراترکیب)

در دنیای متحول و در حال تغییر، آنچه که منجر به کسب مزیت رقابتی سازمان­ها می­گردد، نیروی انسانی با کیفیت، خلاق و پویاست. مهمترین فعالیت و راه رویارویی با تحولات عظیم در زندگی آینده برای پذیرش تغییر، آموزش برای برآوردن نیازهای فردی ، شغلی و سازمانی کارکنان است .هدف اصلی مطالعه، شناسایی مولفه­های آسیب­رسان به آموزش ضمن خدمت معلمان و در نهایت ارائه الگویی برای این آسیب­ها بود. در این مطالعه، از روش کیفی و فراترکیب با هدف کاربردی استفاده شده است. با استفاده از نمونه گیری هدفمند از نوع موارد مطلوب، تحلیل نظام­مند و جامعی از اسناد مختلف پایگاه های اطلاعاتی و ارجاعات مرتبط بین سال­های ۱۳۸۸تا ۱۴۰۴ با جست و جوی ۲۱۶ پژوهش صورت گرفت. برای تجزیه و تحلیل یافته­های کیفی ۶۲  سند، از تحلیل تم استفاده گردید. برای تامین اعتبار پژوهش از مثلث سازی داده­ای،  روش­شناسی و  محیطی استفاده گردید. بر اساس یافته­های پژوهش، الگوی آسیب­های آموزش ضمن خدمت برای توسعه حرفه­ای معلمان شامل هشت مولفه نیازسنجی غیر علمی و تئوریک، صلاحیت فرهنگی پایین مجریان، یاد­دهی و یادگیری غیر موثر، طراحی و برنامه­ریزی نامناسب، کارایی ضعیف اجرای برنامه­ها، ابهام در ارزشیابی اثربخشی، محدودیت­های قانونی و ساختاری، موانع نرم­افزاری و مشکلات سخت افزاری است. نتایج پژوهش حاکی از نامناسب بودن فرایند آموزش ضمن خدمت از طراحی تا ارزشیابی است. در تبیین این یافته می­توان بیان نمود، متولیان امر آموزش کوتاه مدت معلمان، نسبت به روش­های مناسب نیازسنجی آگاهی و آشنایی تخصصی ندارند. در واقع، هنوز درک درستی از این روش­ها و چگونگی اجرای آنها وجود ندارد.

کلیدواژه ها:

آسیب شناسی ، آموزش ، ضمن خدمت ، فراترکیب ، الگو