کاربست خطای عمدی معلم در تدریس درس ریاضی: راهبردی برای تقویت یادگیری و تفکر انتقادی

هدف این پژوهش بررسی تاثیر روش خطای عمدی معلم با رویکرد آشکار بر ارتقای یادگیری ریاضی و تفکر انتقادی دانش آموزان پایه ششم ابتدایی بود. این مطالعه با طراحی شبه آزمایشی (طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل) و رویکرد آمیخته (کمی-کیفی) انجام شد. جامعه آماری شامل دانش آموزان پسر پایه ششم یک مدرسه دولتی در شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ بود که از میان آن ها، دو کلاس (هر کدام ۳۲ دانش آموز) به صورت غیرتصادفی به عنوان گروه های آزمایش و کنترل انتخاب شدند. گروه آزمایش طی شش جلسه ۴۵ دقیقه ای در درس ریاضی تحت آموزش مبتنی بر خطای عمدی با رویکرد آشکار قرار گرفت، در حالی که گروه کنترل آموزش سنتی دریافت کرد. ابزارهای گردآوری داده ها شامل آزمون پیشرفت تحصیلی هماهنگ استانی و سیاهه عملکرد محقق ساخته بود که روایی آن ها از طریق اعتبارسنجی توسط پنج متخصص آموزش ابتدایی (با روش CVR و CVI) و هم خوانی با چارچوب نظری تایید شد. داده های کمی از طریق تحلیل کوواریانس (ANCOVA) و داده های کیفی با کمک تحلیل محتوای هدایت شده تحلیل شدند. کدهای کیفی بر اساس چارچوب نظری به چهار مضمون اصلی (افزایش دقت در یادگیری، تقویت جرئت علمی، مشارکت شناختی و گفت وگوی ریاضی، و درونی سازی مفاهیم از طریق تحلیل خطاها) سازمان دهی شدند و با بازنگری همکار (ضریب کاپا ۰.۸۵) تایید شدند. یافته ها نشان داد گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل، بهبود معناداری در یادگیری ریاضی (نمرات پس آزمون، ۰.۰۰۱p<) و تفکر انتقادی (از طریق دقت، مشارکت، و تحلیل خطاها در سیاهه عملکرد و مضامین کیفی) داشت.

کلیدواژه ها:

عمدی معلم ، یادگیری مبتنی بر خطا ، تفکر انتقادی ، یادگیری ریاضی ، آموزش ابتدایی