بررسی جایگاه و ابعاد معرفتی، اخلاقی و اجتماعی صحیفه سجادیه دربیانات شهید امام خامنه ای رضوان الله تعالی علیه

صحیفه سجادیه، به عنوان یکی از گنجینه های بی بدیل معارف شیعی، نه تنها مجموعه ای از نیایش های ناب با خداوند، بلکه دایرهالمعارفی از عقاید، اخلاق، عرفان و آموزه های اجتماعی است که امام سجاد علیه السلام آن را در قالب دعا ارائه فرموده است. این پژوهش با هدف بررسی جایگاه و ابعاد معرفتی، اخلاقی و اجتماعی این کتاب شریف در بیانات امام شهید، حضرت آیت الله العظمی خامنه ای، به روش تحلیل محتوای کیفی و استنباطی، مجموعه ای از سخنرانی های ایشان را که در مناسبت های گوناگون ایراد شده، مورد واکاوی قرار داده است. یافته ها نشان می دهد که از نگاه امام شهید، صحیفه سجادیه «بهترین ذخیره معنوی»، «کتابی معجزنشان» و «سرشار از معارف انحصاری» است که در آن، توحید، نبوت، معاد، علم النفس، حقوق اجتماعی، سیاست و اخلاق فردی و جمعی در لباس دعا تبیین شده است. ایشان با تاکید بر ساختار استدلالی و نظم منطقی دعاها، صحیفه را هم راستا با نهج البلاغه دانسته و بر نقش آن در استحکام بخشی درونی، اصلاح اخلاق جامعه، ظلم ستیزی، تبیین تقوای اجتماعی، و مقابله با فتنه های مادی و غرور نفسانی تاکید کرده اند. همچنین، ایشان با بهره گیری از فرازهای کلیدی صحیفه، مفاهیمی همچون توبه، خوف و رجاء، اغترار به خدا، و ماه رمضان را به عنوان محورهای تربیتی و تحول آفرین ترسیم نموده اند. نتیجه آنکه از منظر رهبر شهید، صحیفه سجادیه نه صرفا یک کتاب دعا، بلکه منشوری جامع برای سبک زندگی دینی، مصونیت در برابر انحرافات و نقشه راه تعالی فردی و اجتماعی است که نیاز امروز جامعه اسلامی به آن، بیش از هر زمان دیگر احساس می شود.

کلیدواژه ها:

صحیفه سجادیه ، امام سجاد علیه السلام ، شهید امام خامنه ای ، معارف اسلامی ، دعا و مناجات