تحلیل سیستمی ساختار قدرت در نظام سیاسی امام علی علیه السالم بر مبنای نهج البالغه و دیوید ایستون

تحلیل ساختار قدرت در نظام سیاسی امام علی علیه السالم بر مبنای رویکرد سیستمی، امکان بازشناسی اجزای کلیدی و روابط متقابل آنها را در چارچوبی مفهومی فراهم میآورد. این پژوهش با تکیه بر آموزههای نهجالبالغه و با استفاده از مدل نظری سیستمها )بر مبنای الگوی دیوید ایستون(، به بررسی مولفه های ساختاری و کارکردی قدرت در حکومت علوی میپردازد. یافته ها نشان میدهد که نظام سیاسی امام علی )ع( از ویژگیهایی همچون تمرکز بر رهبری الهی، شایسته ساالری در انتصاب کارگزاران، پاسخگویی در برابر مردم، عدالت محوری در تصمیم گیریها و پذیرش بازخوردهای اجتماعی برخوردار بوده است. همچنین نظام علوی به عنوان یک ساختار پویا، قابلیت انطباق با بحرانهای اجتماعی و اصالح درونی را در پرتو هدایت اخالقی امام دارا بوده و الگویی مفید برای تحلیل نظریه پردازی سیاسی در جوامع اسالمی معاصر فراهم میسازد.امام علی علیه السالم در دوران خالفت خود، نه صرفا به عنوان یک رهبر دینی، بلکه در مقام معمار یک نظم سیاسی ساختاریافته و عدالت محور ظاهر شد. برخالف نظامهای پیشین که عمدتا بر مشروعیت موروثی یا قبیله ای تکیه داشتند، حکومت علوی مبتنی بر شایسته ساالری، شفافیت، عدالت اجتماعی و پاسخگویی نهادینه شده است. تامل در سخنان، نامه ها و خطبه های امام در نهج البالغه نشان میدهد که سیاست در نگاه ایشان واجد نظم و منطق سیستمی است، نه صرفا مجموعه ای از مواعظ اخالقی یا تصمیم های فردی.

کلیدواژه ها:

نظام سیاسی علوی ، امام علی علیه السالم ، تحلیل سیستمی