بهینه سازی بهای مواد خام در بخش عمومی عراق: چالش ها و راهکارهای مدیریت هزینه و موجودی

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش شیوه های مدیریت هزینه مواد خام، مدیریت موجودی و مصرف مواد خام و چالش های مدیریت بهای تمام شده در کنترل و بهینه سازی بهای تمام شده مواد خام در شرکت های صنعتی عراق انجام شد. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی-همبستگی است. جامعه آماری شامل مدیران مالی، حسابداران صنعتی، مدیران تولید و کارشناسان کنترل هزینه شرکت های صنعتی عراق بود که ۳۸۴ نفر به عنوان نمونه پژوهش انتخاب شدند. داده ها از طریق پرسشنامه استاندارد گردآوری و با استفاده از نرم افزار SPSS تجزیه وتحلیل شدند. با توجه به غیرنرمال بودن توزیع داده ها، برای بررسی روابط بین متغیرها از ضریب همبستگی اسپیرمن و برای آزمون فرضیات از رگرسیون خطی چندگانه استفاده شد. نتایج نشان داد بین شیوه های مدیریت هزینه مواد خام و کنترل بهای تمام شده رابطه مثبت و معنادار (r=۰.۶۲۴)، بین مدیریت موجودی و کنترل بهای تمام شده رابطه مثبت و معنادار (r=۰.۵۹۱) و بین چالش های مدیریت بهای تمام شده و کنترل بهای تمام شده رابطه منفی و معنادار (r=-۰.۵۳۳) وجود دارد (P<۰.۰۱). همچنین نتایج رگرسیون نشان داد مدل پژوهش ۵۲/۴ درصد از تغییرات کنترل و بهینه سازی بهای تمام شده را تبیین می کند (R²=۰.۵۲۴). شیوه های مدیریت هزینه مواد خام با ضریب استاندارد (β=۰.۳۴) قوی ترین پیش بین، مدیریت موجودی و مصرف مواد خام (β=۰.۲۹) دومین عامل اثرگذار و چالش های مدیریت بهای تمام شده (β=-۰.۲۲) دارای اثر منفی و معنادار بودند (P<۰.۰۰۱). یافته ها همچنین نشان داد تفاوت معناداری در دیدگاه گروه های شغلی نسبت به شیوه های مدیریت هزینه و کنترل بهای تمام شده وجود دارد. بر این اساس، تقویت سیستم های حسابداری بهای تمام شده، توسعه مدیریت علمی موجودی، استقرار سامانه های اطلاعاتی یکپارچه، کاهش ضایعات، مدیریت ریسک نوسانات قیمت و توانمندسازی نیروی انسانی می تواند به بهبود کنترل هزینه مواد خام و ارتقای عملکرد شرکت های صنعتی عراق منجر شود.

کلیدواژه ها:

حسابداری بهای تمام شده ، مدیریت هزینه مواد خام ، مدیریت موجودی ، بخش عمومی عراق ، کنترل و بهینه سازی بهای تمام شده