ژانوس صلح و جنگ در سیستم پیچیده خلیج فارس

این پژوهش با بهره گیری از نظریه آشوب، دوگانگی صلح و جنگ را در سیستم پیچیده خلیج فارس به عنوان زیرسیستمی آشوب گونه از غرب آسیا بررسی و رفتار بازیگران در سطوح فرامنطقه ای، منطقه ای و غیردولتی از طریق مفاهیم پیشادولت ملتی (مانند ساختارهای قبیله ای و امپراتوری های تاریخی)، دولت ملتی (دولت های مدرن با حاکمیت متمرکز) و پسادولت ملتی (بازیگران غیردولتی و نفوذهای فراملی) را مورد تفسیر قرار می دهد. در این سیستم رقابت های منطقه ای، نظیر محورسازی ایران یا نفوذ کشورهای شورای همکاری خلیج فارس در کشورهای عربی بر پایه قواعد دولت ملتی و پسادولت ملتی عمل می کنند، در حالی که روابطی چون ایران-حزب الله عناصری پیشادولت ملتی را تداعی می کنند. از این رو سوال پژوهش این گونه مطرح می شود که در شرایط بازی قدرت های فرامنطقه ای و منطقه ای و بازیگران غیردولتی تاثیرگذار، جنگ و صلح در سیستم آشوب گونه خلیج فارس منوط به چه چیزی است و چگونه قابل تبیین است؟ فرضیه مطرح شده بیان می دارد که شرایط صلح و جنگ در خلیج فارس در این سیستم پیچیده و درهم تنیده منوط به شرایط چندقطبی و توازن قوای میان بازیگران، عوامل سنتی و مدرن و شرایط حاکمیتی موجود در آن است. نتایج نشان می دهد که سیستم غرب آسیا، با وجود شکنندگی و نوسان، پویایی خود را حفظ کرده و تحلیل صلح و جنگ به زمینه های زمانی و مکانی وابسته است، که این امر دوگانگی ژانوس وار منطقه را برجسته می سازد. روش تحقیق این مطالعه کیفی بر پایه تحلیل داده های تاریخی و معاصر، با استفاده از چارچوب نظریه آشوب برای تفسیر رفتار بازیگران و مفاهیم پیشا دولت و پسادولت ملتی برای تجزیه ساختارهای هویتی و حاکمیتی، انجام شده است.

کلیدواژه ها:

غرب آسیا ، خلیج فارس ، نظریه آشوب ، وستفالی ، جنگ و صلح