مدلسازی امر و نهی شارع از طریق کشف سیستم امر و نهی عقلا جهت حل مسئله

همواره شارع مقدس برای ابلاغ احکام خود به عموم مکلفین، از نظام های اجتماعی عقلا استفاده نموده است. با توجه به نظام اجتماعی انسانی که از نظام واره ها (سیستم ها) شکل گرفته است، می توان با کشف اجزا و روابط یک نظام واره، به مدلی برای حل مسائل دست یافت. یکی از این نظام واره ها، «امر و نهی عقلا» است. با کشف سیستم امر و نهی عقلا از طریق تحلیل روابط بین اجزای سیستم و تعریف جامع از مولفه های اصلی و تطبیق آن بر امر و نهی شارع، می توان به «مدل امر و نهی شارع» دست یافت. هدف نوشتار، بررسی کارآمدی مدل سازی در پاسخ به مسائل دانش اصول فقه است. این مقاله به روش «تحلیل شبکه ای» و با استفاده از ابزارهای «تحلیل وجودشناسانه»، در سه محور «کشف سیستم امر و نهی عقلا»، «مدل سازی» و «بهره برداری از مدل» شکل گرفته است. یافته های این پژوهش نشان می دهد که کاربست این روش در چیستی یک مسئله، موجب تحلیل عناصر بنیادی مانند عقلا، امر و نهی و در چگونگی، سبب شناخت فرآیندهای آن مانند ارتباط ادراکات اعتباری با امر و نهی شارع شده است. همچنین، برای رسیدن به پاسخ های واقعی یا نزدیک به واقع، پیشنهاد می گردد که مدل هایی جامع در موضوعات کلان دانش اصول فقه، جهت حل نظام مند مسائل طراحی گردد.

کلیدواژه ها:

امر و نهی شارع ، تحلیل شبکه ای ، تحلیل وجودشناسانه ، مدل سازی ، ادراکات اعتباری