مشروعیت دولت اسلامی در اندیشه آیت الله خامنه ای با تاکید بر نظریه مشروعیت مرکب

مشروعیت، زیربنای تمام نظام های سیاسی است که طبق آن، حکومت می تواند از شهروندان انتظار اطاعت و فرمان برداری داشته باشد. مشروعیت سیاسی در دولت اسلامی، مفهومی چندوجهی است که میان منابع الهی، خواست مردم و ضرورت های عملی حکمرانی در نوسان است. در نظریه ولایت فقیه، این تقابل به شکل انتخاب یا انتصاب تجلی می یابد. مشروعیت سیاسی ولی فقیه، به عنوان محور حکمرانی در نظام های اسلامی و از جمله نظام جمهوری اسلامی ایران، همواره محل بحث میان دو خوانش «نصب الهی» و «خواست مردمی» بوده است. این مقاله با روش تحلیلی - توصیفی و با استناد به آثار فقهی و بیانات، به بررسی مفهوم مشروعیت سیاسی ولی فقیه در ضمن آرای آیت الله خامنه ای می پردازد و تلاش می کند در لابه لای بیانات به ظاهر متفاوت در مقوله ولایت انتخابی یا انتصابی فقیه، اندیشه سیاسی ایشان را در این باره کشف نماید. یافته ها حاکی از آن است که ایشان با تکیه بر مشروعیت دوگانه الهی - مردمی (مشروعیت مرکب) و مشروطیت اختیارات فقیه، مشروعیت ثبوتی ولایت را نیز در گرو خواست مردم می داند؛ این مهم در نقشه راه حکمرانی دینی و به ویژه در حوزه حقوق اساسی حائز اهمیت خواهد بود.

کلیدواژه ها:

مشروعیت ، آیت الله خامنه ای ، دولت اسلامی ، ولایت فقیه ، مشروعیت مرکب ، انتخاب و انتصاب ، نظام سیاسی