بررسی تطبیقی مبانی حق تعیین سرنوشت در نظام بین المللی حقوق بشر و اندیشه قرآنی امام شهید خامنه ای(قدس سره)
محل انتشار: دوفصلنامه قرآن و علم، دوره: 20، شماره: 38
سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 65
فایل این مقاله در 22 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد
- صدور گواهی نمایه سازی
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_MIUQU-20-38_003
تاریخ نمایه سازی: 15 آبان 1405
چکیده مقاله:
هدف: این پژوهش به واکاوی تطبیقی تحلیلی دقیق مبانی نظری و سازوکارهای تضمین حق تعیین سرنوشت در نظام بین المللی حقوق بشر در سنجش با گفتمان سیاسی اسلامی معاصر، آن گونه که در اندیشه قرآنی امام خامنه ای صورت بندی شده است، می پردازد. روش: این پژوهش با بهره گیری از رویکرد تطبیقی تحلیلی میان رشته ای، از تفسیر موضوعی آیات قرآن برای استخراج مبانی الهی بهره می گیرد و در کنار آن به تحلیل کیفی متن معاهدات بین المللی (منشور ملل متحد، میثاق های ۱۹۶۶، تفاسیر عمومی میثاق بین المللی حقوق مدنی و سیاسی)، نظرات مشورتی دیوان بین المللی دادگستری و نوشتارهای سیاسی فلسفی می پردازد. یافته ها: دو الگو در مبانی هستی شناختی و انسان شناختی واگرایی ژرفی نشان می دهند. نظام بین المللی حقوق بشر حق تعیین سرنوشت را بر کرامت ذاتی انسان و خودآیینی فردی استوار می کند و از حیث فلسفی در توجیه حقوق جمعی دچار دشواری است و ضمانت اجرای درونی نیز ندارد. در مقابل، الگوی قرآنی حق تعیین سرنوشت را در کرامت الهی، خلافت انسان و سنت های تغییرناپذیر الهی (سنن) ریشه دار می داند و آن را از رهگذر تلازم واقعی حق و تکلیف (تلازم) صورت بندی می کند. از نظر کارکردی، هر دو چارچوب در بعد ضداستعماری بیرونی همگرا هستند. الگوی قرآنی مفهوم «ولایت نصرت» (همبستگی حمایتی) را به عنوان چارچوبی مفهومی برای مسئولیت جمعی در حمایت از ملت های تحت ستم معرفی می کند. نتیجه گیری: در حالی که حقوق بین الملل نهادهای حقوقی تثبیت شده ای ارائه می دهد که تحت تاثیر مناسبات قدرت ژئوپلیتیکی قرار دارند، الگوی قرآنی ترکیبی الهیاتی منسجم عرضه می کند که حقوق را به تکالیف اخلاقی پیوند می زند. این الگو بن بست های فردگرایی لیبرال در زمینه حقوق جمعی را حل می کند و بدیلی هنجاری در برابر مداخله بشردوستانه گزینشی فراهم می آورد.
کلیدواژه ها:
نویسندگان
علی شیر شفایف
دکترای تفسیر تطبیقی، مجتمع آموزش عالی قرآن و حدیث، جامعه المصطفی العالمیه، (نویسنده مسئول)
حمید رضا طوسی
عضو هیئت علمی گروه قرآن و علوم انسانی دانشکده قرآن و حدیث، دانشگاه جامعه المصطفی
مراجع و منابع این مقاله:
لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :