بررسی تطبیقی مبانی حق تعیین سرنوشت در نظام بین المللی حقوق بشر و اندیشه قرآنی امام شهید خامنه ای(قدس سره)

سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 65

فایل این مقاله در 22 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_MIUQU-20-38_003

تاریخ نمایه سازی: 15 آبان 1405

چکیده مقاله:

هدف: این پژوهش به واکاوی تطبیقی تحلیلی دقیق مبانی نظری و سازوکارهای تضمین حق تعیین سرنوشت در نظام بین المللی حقوق بشر در سنجش با گفتمان سیاسی اسلامی معاصر، آن گونه که در اندیشه قرآنی امام خامنه ای صورت بندی شده است، می پردازد. روش: این پژوهش با بهره گیری از رویکرد تطبیقی تحلیلی میان رشته ای، از تفسیر موضوعی آیات قرآن برای استخراج مبانی الهی بهره می گیرد و در کنار آن به تحلیل کیفی متن معاهدات بین المللی (منشور ملل متحد، میثاق های ۱۹۶۶، تفاسیر عمومی میثاق بین المللی حقوق مدنی و سیاسی)، نظرات مشورتی دیوان بین المللی دادگستری و نوشتارهای سیاسی فلسفی می پردازد. یافته ها: دو الگو در مبانی هستی شناختی و انسان شناختی واگرایی ژرفی نشان می دهند. نظام بین المللی حقوق بشر حق تعیین سرنوشت را بر کرامت ذاتی انسان و خودآیینی فردی استوار می کند و از حیث فلسفی در توجیه حقوق جمعی دچار دشواری است و ضمانت اجرای درونی نیز ندارد. در مقابل، الگوی قرآنی حق تعیین سرنوشت را در کرامت الهی، خلافت انسان و سنت های تغییرناپذیر الهی (سنن) ریشه دار می داند و آن را از رهگذر تلازم واقعی حق و تکلیف (تلازم) صورت بندی می کند. از نظر کارکردی، هر دو چارچوب در بعد ضداستعماری بیرونی همگرا هستند. الگوی قرآنی مفهوم «ولایت نصرت» (همبستگی حمایتی) را به عنوان چارچوبی مفهومی برای مسئولیت جمعی در حمایت از ملت های تحت ستم معرفی می کند. نتیجه گیری: در حالی که حقوق بین الملل نهادهای حقوقی تثبیت شده ای ارائه می دهد که تحت تاثیر مناسبات قدرت ژئوپلیتیکی قرار دارند، الگوی قرآنی ترکیبی الهیاتی منسجم عرضه می کند که حقوق را به تکالیف اخلاقی پیوند می زند. این الگو بن بست های فردگرایی لیبرال در زمینه حقوق جمعی را حل می کند و بدیلی هنجاری در برابر مداخله بشردوستانه گزینشی فراهم می آورد.

کلیدواژه ها:

حق تعیین سرنوشت ، امام خامنه ای ، نظام بین المللی حقوق بشر ، حق جمعی ، تلازم حق و تکلیف

نویسندگان

علی شیر شفایف

دکترای تفسیر تطبیقی، مجتمع آموزش عالی قرآن و حدیث، جامعه المصطفی العالمیه، (نویسنده مسئول)

حمید رضا طوسی

عضو هیئت علمی گروه قرآن و علوم انسانی دانشکده قرآن و حدیث، دانشگاه جامعه المصطفی

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • قرآن کریم ...
  • آکهرست، مایکل، کلیات نوین حقوق بین الملل، ترجمه مهراب داراب ...
  • اسلامی، رضا، آیا حقوق بشر؟ راهنمای هنجاری حقوق مدنی سیاسی ...
  • تالیا یارولاونا خبرییوا، چالش های معاصر تعیین سرنوشت اقوام، ترجمه ...
  • جعفری لنگرودی، محمدجعفر، ترمینولوژی حقوق، تهران: گنج دانش، ۱۳۹۱ش ...
  • جوادی آملی، عبدالله، تسنیم، ج۴۲، قم: مرکز نشر اسراء، ۱۳۹۸ش ...
  • خراسانی، محمدکاظم، کفایه الاصول، قم: موسسه آل البیت، ۱۴۰۶ق ...
  • خامنه ای، سیدعلی، طرح کلی اندیشه اسلامی در قرآن، تهران: ...
  • خامنه ای، سیدعلی، دوران جدید عالم، تهران: انتشارات انقلاب اسلامی، ...
  • سیاهپوش، امیر، سیاست سیاست از منظر حضرت آیت الله العظمی ...
  • صدر، سیدمحمدباقر، دروس فی علم الاصول، حلقه ثانیه، قم: موسسه ...
  • طباطبایی، سیدمحمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، قم: اسماعیلیان، ۱۳۷۱ش ...
  • طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، تهران: ...
  • عباسی لاهیجی، بیژن، حقوق بشر و آزادی های بنیادین، تهران: ...
  • قاری سیدفاطمی، سیدمحمد، حقوق بشر در جهان معاصر، تهران: موسسه ...
  • کاتوزیان، ناصر، فلسفه حقوق، تهران: شرکت سهامی انتشار، ۱۳۸۰ش ...
  • کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، تهران، ۱۴۰۷ق ...
  • مکارم شیرازی، ناصر و دیگران، تفسیر نمونه، تهران: دارالکتب الاسلامیه، ...
  • موسوی، سیدمهدی، حق تعیین سرنوشت ملت فلسطین، تهران: انتشارات خرسندی، ...
  • امیدی، علی، قبض و بسط مفهومی حق تعیین سرنوشت در ...
  • توحیدفام، محمد، بازاندیشی انتقادی نظریه فردگرایی لیبرال، فصلنامه سیاست، دوره ...
  • توسلی نائینی، منوچهر و شیرانی، فرناز، حق بر تعیین سرنوشت ...
  • زمانی، سیدقاسم، مبانی حق بر تعیین سرنوشت در سیاق مفاهیم ...
  • سیفی، سیدجمال، تحولات مفهوم حاکمیت دولت ها در پرتو اصل ...
  • Cristescu, Aureliu, The Right to Self-Determination: Historical and Current Development ...
  • Hannum, Hurst, Autonomy, Sovereignty, and Self-Determination: The Accommodation of Conflicting ...
  • Sterio, Milena, The Right to Self-Determination under International Law: "Selfistans", ...
  • Alston, Philip, & Goodman, Ryan, International Human Rights, Oxford: Oxford ...
  • Cassese, Antonio, International Law. ۲nd ed. Oxford: Oxford University Press, ...
  • International Court of Justice ICJ, Accordance with International Law of ...
  • Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights ...
  • نمایش کامل مراجع