سبک شناسی عاطفی سوره مائده بر اساس نظریه پلاچیک

سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 87

فایل این مقاله در 36 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_MIUQU-20-38_009

تاریخ نمایه سازی: 15 آبان 1405

چکیده مقاله:

هدف: این مطالعه با هدف بررسی و تحلیل هیجانات در سوره مائده از دریچه نظریه روان تکاملی هیجانات رابرت پلاچیک انجام شده است و چگونگی بازتاب طیف های هیجانی گوناگون را در متن قرآنی تبیین می کند.روش: پژوهش با روش توصیفی تحلیلی اجرا شده است و چرخه هشت هیجان پایه پلاچیک (ترس، خشم، شادی، انتظار، پذیرش، غم، شگفتی، نفرت) بر آیات سوره مائده اعمال شده است. مصادیق هیجانات از آیات استخراج گردیده، با تفاسیر کلاسیک و معاصر قرآن کریم زمینه سازی شده و از نظر کارکرد معنایی، ظرفیت و شدت تحلیل شده اند.یافته ها: هیجان ترس به صورت «خوف» و «خشیت» ظاهر می شود و کارکردی منفی (هراس فلج کننده از دشمنان) و مثبت (خدا آگاهی) دارد. خشم که به صورت «غضب» و «سخط» بیان می شود، غالبا بر خشمی پایدار و ماندگار الهی در برابر سرپیچی عامدانه دلالت دارد، نه واکنشی گذرا. شادی در مفهوم «حب» و رضایت متقابل با خداوند تجلی می یابد و به صراحت از شادی بیهوده و متکبرانه متمایز می شود. انتظار در چشم داشت وعده های الهی و در درخواست حواریون برای مائده آسمانی ظهور می یابد و امید را با خشیت آمیخته می سازد. پذیرش عمدتا جنبه معنوی دارد، چنان که در عدم مقابله هابیل و تسلیم در برابر حکم الهی دیده می شود. غم غالبا با نهی سلبی «لا یحزنک» قاب بندی می شود و اندوه را به سوی تاب آوری پیامبرانه سوق می دهد. شگفتی از طریق روایت های معجزه آسا به عنوان محرک شناختی عمل می کند و نفرت متوجه فساد اخلاقی و پیمان شکنی است.نتیجه گیری: سوره مائده به دلیل تنوع موضوعی، ظرفیت بالایی برای بازنمایی طیف کامل هیجانات پایه نشان می دهد. این هیجانات صرفا واکنش های زیستی نیستند، بلکه در چارچوبی ایمان محور برای هدایت و پرورش اخلاقی بازجهت دهی می شوند. نظریه پلاچیک چارچوبی مناسب و روشنگر برای تحلیل هیجانی در مطالعات قرآنی فراهم می آورد.

نویسندگان

مهدی اسمعیلی صدرآبادی

گروه الهیات و معارف اسلامی ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی حضرت نرجس (س)، دانشگاه ولی عصر (عج) رفسنجان، رفسنجان، ایران

آسیه استادی

گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه قم، قم، ایران.

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • قرآن کریم؛ ترجمه ناصر مکارم شیرازی ...
  • آلوسی، شهاب الدین سیدمحمود، روح المعانی فی تفسیر القرآن العظیم ...
  • ابن عاشور، محمدطاهر، التحریر و التنویر، بیروت: دارالفکر، بی تا ...
  • ابن فارس، احمد، معجم مقاییس اللغه، بیروت: دارالفکر، ۱۳۸۷ش ...
  • ابن منظور، محمد بن مکرم، لسان العرب، بیروت: دار احیاء ...
  • آلن، بربارا و دیگران، هیجان ها در روان شناسی معاصر، ...
  • بک، آرون، درمان شناختی اختلالات هیجانی، ترجمه محمد قاسم زاده، ...
  • بهشتی، حسن، نسبت علم و قرآن با تاکید بر روش ...
  • پارسا، محمد، روان شناسی انگیزش و هیجان، تهران: نشر بعثت، ...
  • پارسا، محمدتقی، روان شناسی انگیزش و هیجان، تهران: نشر بعثت، ...
  • پلاچیک، رابرت، روان شناسی هیجان ها، ترجمه یحیی سیدمحمدی، تهران: ...
  • پلاچیک، روبرت، هیجان ها: حقایق، نظریه ها و یک مدل ...
  • تولستوی، لئون، هنر چیست؟، ترجمه کاوه دهگان، تهران: امیرکبیر، ۱۳۶۴ش ...
  • جانسون، مارک، بدن در ذهن: بنیان های بدنی معنا، تخیل ...
  • جعفری، یعقوب، تفسیر کوثر، قم: هجرت، ۱۳۷۵ش ...
  • جوادی آملی، عبدالله، اخلاق در قرآن، ج۳، قم: نشر اسراء، ...
  • حسینی همدانی، محمد، انوار درخشان در تفسیر قرآن، تهران: لطفی، ...
  • خسروپناه، عبدالحسین، مبانی علم دینی، تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه ...
  • راغب اصفهانی، حسین، المفردات فی غریب القرآن، تهران: دارالعلم، ۱۴۰۴ق ...
  • زمخشری، محمود، الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل، بیروت: دارالکتب العربی، ...
  • سروش، عبدالکریم، علم و دین، تهران: صراط، ۱۳۸۰ش ...
  • سلیگمن، مارتین، روان شناسی مثبت نگر، ترجمه اکبر ناصری، تهران: ...
  • سیوطی، جلال الدین و محلی، جلال الدین، الدر المنثور فی ...
  • شاملو، سعید، بهداشت روانی، تهران: رشد، ۱۳۹۸ش ...
  • شولتز، دوئن، نظریه های شخصیت، ترجمه یوسف کریمی و همکاران، ...
  • طاهری اصل، مهدی و نبی لو، علیرضا، بررسی کاربردشناسی کنش ...
  • طباطبایی، سیدمحمدحسین، تفسیر المیزان، قم: دفتر انتشارات اسلامی، ۱۴۱۷ق ...
  • طباطبایی، سیدمحمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ترجمه محمدباقر موسوی همدانی، ...
  • طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان، تهران: فراهانی، ۱۳۷۲ش ...
  • طبرسی، فضل بن حسن، ترجمه تفسیر جوامع الجامع، مشهد: آستان ...
  • عسکری، ابوهلال حسن بن عبدالله، فروق اللغه، قم: جامعه مدرسین، ...
  • فیاضی، غلامرضا، روان شناسی اسلامی با رویکرد قرآنی، تهران: سمت، ...
  • قربانی، ناهید، تحلیل هیجان ترس در متون دینی و تاثیر ...
  • قرشی بنابی، علی اکبر، تفسیر احسن الحدیث، تهران: بعثت، ۱۳۷۵ش ...
  • قطب، سید، فی ظلال القرآن، بیروت: دارالشروق، ۱۴۲۵ق ...
  • کلاینبرگ، اتو، روان شناسی اجتماعی، ترجمه علی محمد کاردان، تهران: ...
  • کیایی، زهرا؛ باقری، فریبرز؛ و ابوالمعالی الحسینی، خدیجه، بررسی طبقات ...
  • گنجی، حمزه، روان شناسی عمومی، تهران: ساوالان، ۱۳۹۵ش ...
  • مراغی، احمد مصطفی، تفسیر مراغی، بیروت: دارالفکر، بی تا ...
  • مظاهری، سیدجواد، تحلیل عواطف در قرآن با رویکرد شناختی، فصلنامه ...
  • معین، محمد، فرهنگ معین، تهران: دانشگاه تهران، ۱۳۸۰ش ...
  • مصطفوی، حسن، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، تهران: بنگاه ترجمه ...
  • مغنیه، محمدجواد، تفسیر کاشف، قم: بوستان کتاب، ۱۳۷۸ش ...
  • مک دونالد، کاترین؛ لوئیس، مایکل؛ و هورویتز، الیزابت، هیجان های ...
  • مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران: دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۷۴ش ...
  • نصر، سیدحسین، دانش و معنویت، ترجمه احمد آرام، تهران: طرح ...
  • ویلیامز، کیت، شناخت درمانی هیجان مدار، ترجمه محمدجعفر قهاری، تهران: ...
  • Reeve, J., Motivation and Emotion, Translated by Yahya Seyed Mohammadi, ...
  • نمایش کامل مراجع