سبک شناسی عاطفی سوره مائده بر اساس نظریه پلاچیک
محل انتشار: دوفصلنامه قرآن و علم، دوره: 20، شماره: 38
سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 87
فایل این مقاله در 36 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد
- صدور گواهی نمایه سازی
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_MIUQU-20-38_009
تاریخ نمایه سازی: 15 آبان 1405
چکیده مقاله:
هدف: این مطالعه با هدف بررسی و تحلیل هیجانات در سوره مائده از دریچه نظریه روان تکاملی هیجانات رابرت پلاچیک انجام شده است و چگونگی بازتاب طیف های هیجانی گوناگون را در متن قرآنی تبیین می کند.روش: پژوهش با روش توصیفی تحلیلی اجرا شده است و چرخه هشت هیجان پایه پلاچیک (ترس، خشم، شادی، انتظار، پذیرش، غم، شگفتی، نفرت) بر آیات سوره مائده اعمال شده است. مصادیق هیجانات از آیات استخراج گردیده، با تفاسیر کلاسیک و معاصر قرآن کریم زمینه سازی شده و از نظر کارکرد معنایی، ظرفیت و شدت تحلیل شده اند.یافته ها: هیجان ترس به صورت «خوف» و «خشیت» ظاهر می شود و کارکردی منفی (هراس فلج کننده از دشمنان) و مثبت (خدا آگاهی) دارد. خشم که به صورت «غضب» و «سخط» بیان می شود، غالبا بر خشمی پایدار و ماندگار الهی در برابر سرپیچی عامدانه دلالت دارد، نه واکنشی گذرا. شادی در مفهوم «حب» و رضایت متقابل با خداوند تجلی می یابد و به صراحت از شادی بیهوده و متکبرانه متمایز می شود. انتظار در چشم داشت وعده های الهی و در درخواست حواریون برای مائده آسمانی ظهور می یابد و امید را با خشیت آمیخته می سازد. پذیرش عمدتا جنبه معنوی دارد، چنان که در عدم مقابله هابیل و تسلیم در برابر حکم الهی دیده می شود. غم غالبا با نهی سلبی «لا یحزنک» قاب بندی می شود و اندوه را به سوی تاب آوری پیامبرانه سوق می دهد. شگفتی از طریق روایت های معجزه آسا به عنوان محرک شناختی عمل می کند و نفرت متوجه فساد اخلاقی و پیمان شکنی است.نتیجه گیری: سوره مائده به دلیل تنوع موضوعی، ظرفیت بالایی برای بازنمایی طیف کامل هیجانات پایه نشان می دهد. این هیجانات صرفا واکنش های زیستی نیستند، بلکه در چارچوبی ایمان محور برای هدایت و پرورش اخلاقی بازجهت دهی می شوند. نظریه پلاچیک چارچوبی مناسب و روشنگر برای تحلیل هیجانی در مطالعات قرآنی فراهم می آورد.
کلیدواژه ها:
نویسندگان
مهدی اسمعیلی صدرآبادی
گروه الهیات و معارف اسلامی ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی حضرت نرجس (س)، دانشگاه ولی عصر (عج) رفسنجان، رفسنجان، ایران
آسیه استادی
گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه قم، قم، ایران.
مراجع و منابع این مقاله:
لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :