سازمان پیش نگر: ارائه چهارچوبی برای مواجهه با عدم قطعیت و پیچیدگی؛ مطالعه موردی کاربرد های عملی سازمان پیش نگر در ایران

چالش هایی که سازمان های معاصر با آن روبه رو هستند دیگر صرفا پیچیده به معنای متعارف نیستند، بلکه به طور بنیادین «پیچیدگی ذاتی» دارند و مفروضات اساسی درباره کارکرد سازمان را به چالش می کشند. این مقاله مفهوم «سازمان پیش نگر» را معرفی می کند؛ سازمانی که به صورت نظام مند آینده های نوظهور را کاوش کرده و برای مواجهه با آن ها به طور پیش دستانه آماده می شود. این مقاله با استفاده از روش اسنادی و مرور مفهومی ادبیات و با اتکا بر «نظریه سامانه پیش نگر روزن»، «مدل سازمان پیش نگر بوروس» و ادبیات نوین در زمینه «حکمرانی پیش نگر»، چهارچوبی مفهومی برای سازمان پیش نگر ارائه داده و ابعاد اصلی آن شامل «رهبری پیش نگر»، «هوشیاری محیطی»، «برنامه ریزی تحول گرا»، «نوآوری نظام مند» و «فرهنگ آینده ساز» را شناسایی کرده است. یافته ها نشان می دهد که سازمان ها با نهادینه سازی تفکر پیش نگر در ساختار ها و فرهنگ خود می توانند تاب آوری را افزایش داده، نوآوری های شالوده شکن ایجاد کنند و ریسک های ناشی از عدم قطعیت و اختلال را کاهش دهند. در نهایت مدل تلفیقی برای یک سازمان پیش نگر ارائه و پیشنهاد می گردد که مدل تلفیقی معرفی شده در مقاله، به عنوان الگوی بومی سازمان پیش نگر در ایران توسعه یابد. این مقاله با ترکیب بنیان های نظری و پیامدهای کاربردی، سهمی در ادبیات نوظهور این حوزه ایفا کرده و نقشه راهی برای طراحی و پیاده سازی قابلیت های پیش نگری در سازمان ها، در اختیار پژوهشگران و مدیران قرار می دهد.

کلیدواژه ها:

رهبری پیش نگر ، آینده نگاری سازمانی ، حکمرانی پیش نگر ، سیستم های پیچیده ، نوآوری سازمانی