جایگاه صداقت در قرآن وحکمت عملی و نقش آفرینی آن در تعالی اجتماع

سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 59

فایل این مقاله در 32 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_JARQ-6-1_004

تاریخ نمایه سازی: 14 آبان 1405

چکیده مقاله:

انسان چه مدنی بالطبع باشد و چه مدنی بالاستخدام، موجودی اجتماعی است و تعالی زیست اجتماعی او مستلزم عواملی است که باعث ایجاد و تداوم نظم و انسجام جامعه می گردد. ازجمله این عوامل، میزان حاکمیت «صداقت» بر روابط اجتماعی است. «صداقت» ملکه ای است نفسانی که در گفتار به صورت راست گویی و در کردار به صورت راست کرداری نمود می یابد و سرمنشا آن راستی در اعتقاد است و سایر فضایل اخلاقی از این ملکه نفسانی نشئت می گیرند و بدین دلیل است که علمای اخلاق آن را «اشرف صفات نفسانیه و رئیس اخلاق ملکیه» دانسته اند. این پژوهش با هدف پاسخ به این سوال شکل گرفته است که: «جایگاه صداقت در قرآن و حکمت عملی چیست؟ تاثیر و نقش آفرینی آن در تعالی اجتماع چگونه است؟» روش این پژوهش از حیث جمع آوری داده ها، کتابخانه ای و ازلحاظ پردازش اطلاعات، توصیفی و تحلیلی است. نتیجه پژوهش «صدق و راستی» را به عنوان مهم ترین عامل «اعتمادزا» در اجتماع، سبب ایجاد و استمرار نظم و انسجام اجتماعی می داند و آن را شرط بقای جامعه و مشروعیت حاکمان می شمرد و «امنیت» را به عنوان شاخصه دیگر جامعه متعالی، ره آورد التباس اعضای آن به صداقت در ابعاد گوناگون می داند. ازنظر نویسنده؛ «صدق» در اعتقاد و تطابق انگاره با عالم واقع، زمینه نگرش صحیح بشریت به «پیشرفت و توسعه پایدار» را فراهم می آورد و مانع ضایع شدن حقوق آیندگان و دافع ایذاء محیط زیست و باعث سعادت در حیات اخروی می گردد. جامعه متعالی با تجلی «عدالت» در عرصه های مختلف تحقق می یابد و این مهم جز با استقرار فضایل اخلاقی منبعث از ملکه «صداقت» غیرممکن است.

نویسندگان

علی نیکوئی

استادیار، گروه معارف اسلامی، دانشگاه آزاد اسلامی شیراز، شیراز، ایران

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • * قرآن کریم ...
  • ابن فارس، احمد بن فارس. (۱۴۰۴ ق). معجم المقاییس اللغه. ...
  • احمدی، حسن؛ افرادی، کاظم. (۱۳۹۱). «سیر تفکرات پیرامون مدینه فاضله ...
  • ادیب خواه، محمد هادی. (۱۳۹۴). «آرمان آرمان شهری در شهرهای ...
  • اسفندیاری (فقیه)، مصطفی؛ مهدوی آرا، مصطفی؛ نادریان لایین، علی رضا؛ ...
  • اصلانی، رضا. (۱۳۸۰). «توسعه پایدار. تاریخچه. تعاریف. دیدگاه ها». مسکن ...
  • آلوسی، محمود بن عبد الله. (۱۴۱۵ ق). روح المعانی فی ...
  • اله وردی، تورج. (۱۳۹۸). «صدق در فلسفه علم پوپر و ...
  • اله وردی، تورج. (۱۳۹۹). «ناکارآمدی مفهوم تطابقی صدق در فلسفه ...
  • بحرانی، هاشم بن سلیمان. (۱۴۱۵ ق). البرهان فی تفسیر القرآن. ...
  • برومند، محمد حسین؛ جودوی، امیر؛ عباسی، مهرداد. (۱۳۸۴). «بررسی صدق ...
  • بهنیار، مهدی. (۱۳۹۴). «آرمان آرمان شهر». جستارهای فلسفه دین. ش ...
  • پاشایی، وحید؛ علمدار علی اکبر، سمیرا. (۱۴۰۱). «مولفه های جامعه ...
  • پور شیخعلی اندوهجردی، مظفر؛ محامد، علی. (۱۴۰۰). «واکاوی قدم صدق ...
  • جوادی آملی، عبدالله. (۱۳۸۹). تفسیر تسنیم. چاپ اول. قم: موسسه ...
  • چلپی، مسعود. (۱۳۹۵). جامعه شناسی نظم. چاپ هشتم. تهران: نشر ...
  • حقی برسوی، اسماعیل بن مصطفی. (بی تا). تفسیر روح البیان. ...
  • حویزی، عبد علی بن جمعه. (۱۴۱۵ ق). تفسیر نور الثقلین. ...
  • دانش نهاد، محمد؛ وکیلی، محمد حسین. (۱۴۰۱). «بررسی قرآنی نقش ...
  • دریابیگی، محسن. (۱۳۸۷). «بررسی تطبیقی مفهوم صدق در قرآن». پژوهش ...
  • راغب اصفهانی، حسین بن محمد. (۱۴۱۲ ق). مفردات لالفاظ القرآن ...
  • ریاحی زمین، زهرا. (۱۳۸۷). «جامعه آرمانی در کلام حضرت زهرا ...
  • زمخشری، محمود بن عمر. (۱۴۰۷ ق). الکشاف عن الحقائق غوامض ...
  • زینلی بهزادان، فرهاد. (۱۴۰۱). «معناشناسی لسان صدق در قرآن کریم». ...
  • سبحانی، جعفر. (۱۳۵۰). «قضا و قدر و پیشرفت جامعه ما». ...
  • سلطان علی شاه، سلطان محمد بن حیدر. (۱۴۰۸ ق). بیان ...
  • سیوطی، جلال الدین. (۱۳۷۶). الاتقان فی علوم القرآن. ترجمه: حائری ...
  • سیوطی، عبد الرحمن بن ابی بکر. (۱۴۰۴ ق). الدر المنثور ...
  • صابری وزنه، حسین. (۱۴۰۰). «صدق در قرآن و تفسیر». دانشنامه ...
  • صالحی شهرودی، افراسیاب؛ میر عظیمی، سید حمید رضا؛ مسعودی، عبدالهادی. ...
  • طباطبایی، سید محمد حسین. (۱۳۸۳). المیزان فی تفسیر القرآن. ترجمه: ...
  • طبرسی، فضل بن حسن. (۱۴۱۲ ق). تفسیر جوامع الجامع. تصحیح: ...
  • طبرسی، فضل بن حسن. (بی تا). مجمع البیان فی تفسیر ...
  • طبری، محمد بن جریر. (۱۴۱۲ ق). جامع البیان فی تفسیر ...
  • طوسی، محمد بن حسن. (بی تا). التبیان فی تفسیر القرآن. ...
  • غرایاق زندی، داود. (۱۳۹۱). «نسبت اخلاق و امنیت: امکانی برای ...
  • غروی، آمنه. (۱۳۸۵). «مفهوم صدق از دیدگاه ویتگنشتاین». اندیشه دینی. ...
  • غزالی، محمد بن محمد. (بی تا). احیاء علوم الدین. تحقیق: ...
  • فخر رازی، محمد بن عمر. (۱۴۲۰ ق). التفسیر الکبیر (مفاتیح ...
  • فیست، جس؛ فیست، گریگوری جی. (۱۳۸۸). نظریه های شخصیت. ترجمه: ...
  • فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی. (۱۴۱۷ ق). المحجه البیضاء. ...
  • کافی، مجید. (۱۳۹۵)، «کاربرد صدق و توجیه آن در معرفت ...
  • کلباسی اشتری، حسین؛ حاجی زاده، پرویز (۱۳۹۳)، «جایگاه عدالت در ...
  • مدرسی، سید محمد رضا (۱۳۹۱)، «جایگاه اخلاق در مدینه فاضله ...
  • نمایش کامل مراجع