نقش شبکه های اجتماعی در توسعه ورزش همگانی و قهرمانی افراد دارای معلولیت

هدف این پژوهش، بررسی نقش شبکه های اجتماعی در توسعه ورزش همگانی و قهرمانی افراد دارای معلولیت در ایران بود. در این راستا، از روش پژوهش کیفی با رویکرد تحلیل محتوای صفحات فعال در شبکه های اجتماعی (اینستاگرام، تلگرام، توییتر) و تحلیل مضمون مصاحبه های نیمه ساختاریافته با ورزشکاران توان یاب، مربیان و مدیران ورزشی استفاده شده است. نمونه گیری به صورت هدفمند انجام شد و کدگذاری داده ها از طریق مراحل استخراج اولیه، ادغام مفهومی، و طبقه بندی مضمون انجام گرفت. برای تحلیل محتوای دیجیتال،۳۵ صفحه فعال مرتبط با ورزش توان یابان در بازه زمانی یک ساله بررسی شدند. همچنین ۲۲ مصاحبه عمیق با تنوع جنسیتی، نوع معلولیت، و سطح ورزشی (همگانی و قهرمانی) انجام شد. یافته ها نشان داد که شبکه های اجتماعی از طریق چهار سازوکار اصلی شامل «انگیزه بخشی و خودباوری»، «شبکه سازی و حمایت اجتماعی»، «اطلاع رسانی و آگاهی بخشی» و «مواجهه با چالش های محتوایی» بر توسعه ورزش توان یابان تاثیرگذار هستند. محتوای انگیزشی بیشترین سهم از تعامل کاربران را به خود اختصاص داد. تلگرام در ایجاد ارتباطات محلی و اینستاگرام در ارتقای دیده شدن ورزشکاران نقش مهمی داشتند. در عین حال، چالش هایی مانند محتوای غیرحرفه ای، نبود زیرنویس در ویدئوها برای افراد با معلولیت حسی و مقایسه اجتماعی منفی نیز شناسایی شد. نتایج نشان می دهد که شبکه های اجتماعی می توانند به عنوان ابزاری موثر در توانمندسازی ورزشی افراد دارای معلولیت عمل کنند، مشروط بر آنکه تولید و مدیریت محتوای این پلتفرم ها با دقت و رویکردی فراگیر انجام گیرد. پیشنهاد می شود که نهادهای ورزشی با بهره گیری از ظرفیت این شبکه ها، راهبردهای ارتباطی هدفمند برای افزایش مشارکت ورزشی و تغییر نگرش های اجتماعی نسبت به معلولیت طراحی کنند

کلیدواژه ها:

شبکه های اجتماعی ، ورزش توان یابان ، ورزش همگانی ، ورزش قهرمانی