بررسی اثرات عوامل اقتصادی، انرژی های تجدیدپذیر، نوآوری و شهرنشینی بر پایداری محیط زیست (مطالعه موردی: کشورهای منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا)

انتشار دی اکسیدکربن ، به عنوان مهم ترین گاز گلخانه ای و عامل اصلی تغییرات نامطلوب زیست محیطی، یکی از جدی ترین چالش های جهانی به شمار می رود و همواره کانون توجه پژوهشگران و سیاست گذاران بوده است. کشورهای خاورمیانه و شمال آفریقا به دلیل تولید و مصرف گسترده سوخت های فسیلی و سهم بالای دی اکسیدکربن در انتشار گازهای گلخانه ای، نیازمند مطالعه ای ویژه در این حوزه اند. از این رو، پژوهش حاضر با هدف تحلیل تاثیر چند عامل کلیدی اقتصادی و فناورانه شامل تولید برق از انرژی تجدیدپذیر، پیچیدگی اقتصادی، نوآوری، توسعه مالی و شهرنشینی بر شاخص پایداری محیط زیست (انتشار دی اکسیدکربن ) در ۱۵ کشور منتخب منطقه طی بازه زمانی ۱۹۹۶ تا ۲۰۲۲ انجام شد. برای این منظور، از داده های پنل و تکنیک اقتصادسنجی Driscoll-Kraay استفاده شد. نتایج برآورد مدل نشان داد پیچیدگی اقتصادی و توان دوم آن اثری معنادار بر انتشار دی اکسیدکربن ندارند. در مقابل، شهرنشینی اثر منفی و معنادار بر انتشار دیاکسیدکربن نشان داد. تولید برق از انرژی های تجدیدپذیر نیز اثر منفی و بسیار معنادار بر انتشار دی اکسیدکربن نشان داد. درحالی که نوآوری و توسعه مالی تاثیر مثبت و معناداری بر انتشار دی اکسیدکربن داشتند که بیانگر نقش آن ها در افزایش فعالیت های صنعتی و تشدید آلودگی است. این پژوهش بر ضرورت تمرکز سیاست گذاران بر گسترش انرژی های تجدیدپذیر، هدایت نوآوری به سمت فناوری های سبز، طراحی چارچوب های مالی پایدار و مدیریت شهری هوشمند تاکید دارد. اجرای این اقدامات می تواند ضمن کاهش آثار زیست محیطی، مسیر توسعه پایدار را هموار سازد.

کلیدواژه ها:

شاخص پیچیدگی اقتصادی ، شاخص توسعه مالی ، دادههای پنل ، انتشار کربن دی اکسید