ارزیابی اثر دگرآسیبی عصاره آبی اندام هوایی گندم در مراحل مختلف فنولوژی بر جوانه زنی بذر و رشد دو گونه علف هرز

برای بررسی توان دگرآسیبی عصاره آبی اندام هوایی گندم بر جوانه زنی و رشد اولیه دو علف هرز تاج خروس و سس دو آزمایش جداگانه به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار انجام شد. بمنظور تهیه ماده گیاهی برای عصاره گیری، گندم رقم پیشتاز در سال زراعی ۹۰-۱۳۸۹در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه تربیت مدرس کشت شد. در هر آزمایش از اندام هوایی گندم در سه مرحله فنولوژیک (پنجه زنی، خمیری نرم و رسیدگی فیزیولوژیک) عصاره آبی با غلظت های ۲۵، ۵۰، ۷۵ و ۱۰۰ درصد تهیه و مطابق روش های استاندارد انجمن بین المللی تجزیه بذر روی بذرهای مورد نظر تیمار شد. نتایج نشان داد که عصاره اندام هوایی گندم بسته به مرحله فنولوژی و گیاه هدف اثرات دگرآسیبی متفاوتی دارد. با افزایش غلظت عصاره جوانه زنی نهایی، تعداد گیاهچه های عادی، ضریب سرعت جوانه زنی و طول گیاهچه علف های هرز کاهش یافت. بیشترین بازدارندگی در پاسخ به غلظت ۱۰۰% عصاره مشاهده شد. عصاره اندام هوایی گندم بویژه در مرحله پنجه دهی و رسیدگی بترتیب بیشترین اثر منفی را بر شاخص های جوانه زنی تاج خروس و سس داشتند. نتایج حاصل از سنجش فنول کل مبنی بر تجمع ترکیبات آللوشیمیایی در اندام هوایی گندم به ویژه طی مرحله پنجه دهی در مقایسه با شاهد موید این نتیجه گیری می باشد. بر این اساس استفاده از زیست توده رویشی گندم در مرحله پنجه زنی به عنوان کود سبز یا اختلاط بقایای آن با خاک را می توان به عنوان یک راهبرد غیر شیمیایی در مدیریت علف های هرز در زراعت های تابستانه بعدی معرفی نمود.

کلیدواژه ها:

زیست توده ، شاخص های جوانه زنی ، تاج خروس ریشه قرمز ، سس زراعی و مدیریت علف های هرز