اثر تیمارهای مختلف در شکست خواب و تحریک جوانه زنی بذر سلمه (Atriplex leucoclada Boiss.)

سلمه یا سلمک (Atriplex leucoclada Boiss.) از گیاهان هالوفیت بومی ایران است که برای بیابان زدایی، احیاء و اصلاح مراتع در مناطق خشک و بیابانی کشت آن مفید می باشد. به منظور بررسی اثر تیمارهای مکانیکی و شیمیایی در برطرف نمودن خواب و تحریک جوانه زنی بذر این گیاه دو سری آزمایش در قالب طرح کاملا تصادفی در ۳ تکرار انجام شد. از آنجا که بذرهای این گونه از لحاظ رنگ و اندازه متفاوت بودند، تاثیر این فاکتور نیز در جوانه زنی مورد بررسی قرار گرفت و بذرها بر این اساس به دو گروه تقسیم شدند. تیمارها عبارت بودند از: پیش تیمار سایش، پیش تیمارهای اسید جیبرلیک، کینتین، اتفن، نیترات پتاسیم، تیوره همگی در دو سطح زمانی ۲۴ و ۴۸ ساعت/ در دو دمای°C۴ یا °C۲۰، پیش تیمار آب جاری، پیش تیمار سرما (۲۰ روز/ °C۴) + تیمار ۱۴ روزه با اسید جیبرلیک یا نیترات پتاسیم یا تیوره، دوبارسایش با کاغذ سنباده، شکاف دهی پوسته بذر با سوزن، آب داغ (۷۰ و °C۹۰ / ۱۵ دقیقه)، اسید سولفوریک (۷۵ درصد)، انبار داری (۳ ماه/°C۲۰) و استراتیفیکاسیون سرد (۳ ماه/°C۴). آنالیز داده ها نشان داد بالاترین درصد جوانه زنی (۴/۷۳ درصد )، سرعت جوانه زنی (۳۵/۱) و شاخص ویگور (۸۸۶۰) در مورد بذرهای قهوه ای و بالاترین درصد جوانه زنی (۳/۶۳ درصد)، سرعت جوانه زنی (۷۴/۰) و شاخص ویگور (۷۷۱۰) در دانه های سیاه رنگ با تیمار خراش مضاعف بذر توسط کاغذ سنباده به دست می آید. با توجه به نتایج آزمایشات حاضر پیشنهاد می شود خواب بذر در این گونه از آتریپلکس از نوع فیزیکی بوده و ناشی از مقاومت پوسته بذر می باشد.

کلیدواژه ها:

شکست خواب بذر ، آتریپلکس لکوکلادا ، دی مورفیسم بذر ، خواب فیزیکی بذر ، خراش مکانیکی