آینده نگاری توسعه پایدار در ایران بررسی تطبیقی سند ملی انرژی افق (۱۴۲۰) و برنامه هفتم یک مطالعه مروری

این مطالعه با هدف بررسی تطبیقی سند ملی راهبرد انرژی ایران افق) (۱۴۲۰ و برنامه هفتم توسعه از منظر توسعه پایدار و آینده نگاری انجام شده است. پژوهش حاضر از نوع مروری تحلیلی است و داده ها از طریق مرور اسناد رسمی، مطالعات دانشگاهی و گزارش های سیاستی جمع آوری شده اند. یافته ها نشان می دهد که هر دو سند دارای اهداف همسو در زمینه کاهش شدت انرژی، توسعه انرژی های تجدیدپذیر و ارتقای فناوری های نوین هستند اما تفاوت هایی نیز وجود دارد؛ سند ملی انرژی اهداف بلندمدت را مشخص می کند اما فاقد مکانیزم های اجرایی میان مدت و ابزارهای عملیاتی است، در حالی که برنامه هفتم توسعه با شاخص های عملیاتی و پروژه های مشخص امکان پیاده سازی واقعی سیاست ها را فراهم می آورد. تحلیل شکاف های سیاستی و اجرایی نشان می دهد که ضعف هماهنگی نهادی، تامین مالی و نبود سناریونویسی بومی از مهم ترین موانع تحقق اهداف توسعه پایدار است. بر اساس یافته ها ادغام سیاست های بلندمدت با رویکرد آینده نگاری و سناریونویسی، توسعه انرژی های پاک، بهبود بهره وری انرژی و تقویت عدالت اجتماعی می تواند اثرگذاری سیاست ها را افزایش دهد، همچنین پژوهش های آینده باید بر مدل سازی بلندمدت، تحلیل های مشارکتی و بررسی تجربه کشورهای موفق متمرکز باشند تا چارچوبی علمی و کاربردی برای توسعه پایدار انرژی در ایران فراهم شود. نتایج مطالعه می تواند به سیاست گذاران کمک کند تا راهبردهای عملیاتی منسجم تر، انعطاف پذیر و همسو با اهداف توسعه پایدار طراحی و اجرا کنند.

کلیدواژه ها:

آینده نگاری ، توسعه پایدار ، سیاست انرژی ، سند ملی راهبرد انرژی ، برنامه هفتم توسعه ، سناریونویسی