عدالت اقلیمی و حق بر محیط زیست سالم در نظام حقوقی ایران و اسناد بین المللی حقوق بشر

پیوند وثیق میان بحران های بوم شناختی و کرامت انسانی ضرورت گذار از رویکردهای صرفا حفاظت محور به پارادایم های عدالت بنیان نظیر «عدالت اقلیمی و شناسایی حق بر محیط زیست سالم» به عنوان یکی از حقوق بنیادین بشری را اجتناب ناپذیر ساخته است. این مقاله با کاربست روش تحلیلی توصیفی و تطبیقی به واکاوی مبانی هنجاری عدالت اقلیمی، تکامل مفهوم نسل های حقوق بشر و جایگاه حق بر محیط زیست در اسناد بین المللی و نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران می پردازد. یافته های پژوهش نشان می دهد که اگرچه نظام حقوقی ایران از طریق اصل پنجاهم قانون اساسی، سیاست های کلی نظام و قوانین بالادستی چارچوب های ارزنده ای برای حفاظت محیط زیست تدوین کرده است اما پیونددهی این تکالیف با حقوق ماهوی شهروندان، تعهدات بین المللی ناشی از رژیم های تغییرات آب و هوایی و استیفای حقوق نسل های آینده نیازمند اصلاح ساختارهای تقنینی، توسعه عدالت رویه ای و بازتعریف مسئولیت های زیست محیطی بر پایه اصول همبستگی و توسعه پایدار است.

کلیدواژه ها:

عدالت اقلیمی ، حق بر محیط زیست سالم ، اسناد بین المللی حقوق بشر ، حقوق نسل های آینده ، اصل پنجاهم قانون اساسی