واکاوی موانع پذیرش فناوری های نوین در صنعت ساخت ایران؛ مطالعه ای ترکیبی در پروژه های تهران

اگرچه فناوری های نوینی همچون مدل سازی اطلاعات ساخت، سیستم های اطلاعات مدیریت پروژه، اینترنت اشیا و هوش مصنوعی پتانسیل بالایی در بهینه سازی فرایندهای طراحی، اجرا و کنترل پروژه های صنعت ساخت دارند، اما نرخ پذیرش و گسترش این فناوری ها در ایران به ویژه در شهر تهران همچنان اندک و محدود به پروژه های خاص باقی مانده است. پژوهش حاضر با هدف شناسایی، اولویت بندی و تحلیل عمیق موانع فراروی پیاده سازی فناوری های نوین در صنعت ساخت ایران با رویکرد ترکیبی کمی - کیفی از نوع همگرا و با تمرکز بر مطالعه موردی شرکت ساختمانی میکا انجام شده است. در بخش کمی ۱۲۰ پرسشنامه معتبر و در بخش کیفی ۱۵ مصاحبه نیمه ساختاریافته با خبرگان صنعت تحلیل شد. یافته های کمی نشان داد که چهار مانع اصلی پیاده سازی فناوری های نوین در صنعت ساخت ایران به ترتیب اولویت عبارتند از: هزینه های اولیه بالای خرید نرم افزار و سخت افزار، کمبود نیروی انسانی متخصص و آموزش دیده، ضعف زیرساخت های فنی و شبکه ای، و مقاومت سازمانی و فرهنگی در برابر تغییر روش های سنتی. در تحلیل نتایج کمی تفاوت معناداری بین رتبه موانع مذکور و تاثیر منفی و معنادار فقدان حمایت دولتی و نبود استانداردهای قراردادی بر کاهش تمایل به سرمایه گذاری در فناوری آشکار شد. در تحلیل کیفی نیز مضامینی چون فقدان آموزش های کاربردی در دانشگاه، فقدان مشوق های مالیاتی و وام های کم بهره، عدم شفافیت در بازگشت سرمایه، فقدان استاندارد ملی مدل سازی اطلاعات ساخت و ضعف اینترنت و زیرساخت ابری به عنوان چالش های تکمیلی استخراج شد. در این مطالعه سطح تحصیلات تفاوت معناداری را در نگرش به فناوری ایجاد کرد اما جنسیت و سابقه کاری تاثیر چندانی نداشت. در پایان این مقاله در راستای بهبود وضعیت جاری و جهت مرتفع ساختن ضعف های جاری بسته سیاستی جامعی ارائه می شود.

کلیدواژه ها:

پیاده سازی فناوری های نوین ، مدل سازی اطلاعات ساخت ، پذیرش فناوری ، سیستم های اطلاعات مدیریت پروژه ، صنعت ساخت