بررسی آزمایشگاهی و تطبیقی رفتار مکانیکی و زوال مقاومت فشاری پساحریق در بتن حاوی سیمان پرتلند معمولی و سیمان پوزولانی، با رویکرد حفظ محیط زیست و کاهش انتشار کربن دی اکسید

فرآیند تولید بتن سهم قابل توجهی در انتشار گازهای گلخانه ای دارد که بخش عمده آن از تولید سیمان پرتلند ناشی می شود. با توجه به وضعیت نگران کننده آلودگی هوا در کلان شهرهای ایران، تلاش برای کاهش تولید گازهای آلاینده امری ضروری است. برای ساخت هر مترمربع یک سازه بتنی حدودا ۴ متر مکعب بتن استفاده می گردد و اگر طبق طرح اختلاط این مطالعه در هر مترمکعب بتن ۴۰۰ کیلوگرم سیمان بکار رود، هر مترمربع ساختمان بتنی حدودا ۱۶۰ کیلوگرم سیمان نیاز دارد. از طرفی برای تولید هر تن سیمان حدودا ۸۰۰ کیلوگرم کربن دی اکسید وارد جو می گردد. استفاده از سیمان های پوزولانی با جایگزینی بخشی از کلینکر یکی از راهکارهای موثر برای کاهش انتشار CO۲ است. اگرچه بتن های پوزولانی محدودیت هایی در اجرا ایجاد می کنند از جمله گیرش دیرتر و روند به مقاومت رسیدن کندتر، با این حال مزایای بسیاری نسبت به بتن های با سیمان معمولی دارد که مهم ترین مزیت آن کاهش ۲۰ تا ۳۵ درصدی تولید گاز کربن دی اکسید است. این مطالعه به بررسی تاثیر سیمان پوزولانی بر مقاومت فشاری و رفتار اسپالینگ بتن در مواجهه با دماهای بالا می پردازد. بتن های پوزولانی در دماهای متوسط تا ۵۰۰-۶۰۰ سانتیگراد مقاومت فشاری بالاتر و شدت اسپالینگ کمتری نسبت به بتن با سیمان پرتلند معمولی (OPC) دارند. اگرچه در دماهای بسیار بالا بیش از ۸۰۰ درجه سانتیگراد هر دو نوع سیمان دچار افت شدید مقاومت می شوند، سیمان پوزولانی معمولا رفتار کندتر و پایدارتر از خود نشان می دهد. استفاده از سیمان پوزولانی علاوه بر کاهش انتشار گازهای گلخانه ای دوام و نفوذپذیری بتن را نیز بهبود می بخشد. این بررسی نشان می دهد که جایگزینی کلینکر با پوزولان راهکاری علمی و عملی برای توسعه بتن پایدار و کم کربن است و برای کشوری مانند ایران که معضل جدی در امر آلودگی هوا دارد یک راه حل منطقی و در دسترس محسوب می گردد.

کلیدواژه ها:

بتن ، محیط زیست ، سیمان پوزولانی ، کربن دی اکسید ، آلودگی هوا