شناسایی و ارزیابی ریسک های ساختمانی در تعمیر و نگهداری مدارس مطالعه موردی: مقطع ابتدایی پسرانه ناحیه ۱ قم

مدیریت ساخت به عنوان یکی از زیرشاخه های کلیدی مهندسی و مدیریت پروژه نقش مهمی در برنامه ریزی، اجرا، کنترل و نگهداری زیرساخت های عمرانی ایفا می کند. در این میان فضاهای آموزشی نظیر مدارس به عنوان دارایی های حیاتی اجتماعی، نیازمند رویکردی علمی و نظام مند در حوزه تعمیر و نگهداری هستند تا ضمن حفظ ایمنی و کارایی از بروز مخاطرات احتمالی و هزینه های اضافی جلوگیری شود. کیفیت کالبدی ساختمان های آموزشی به ویژه در مقاطع ابتدایی تاثیر مستقیمی بر سلامت جسمی و روانی دانش آموزان، اثربخشی فرآیند یادگیری و رضایت مندی کادر آموزشی دارد؛ از این رو مدیریت موثر تعمیر و نگهداری این فضاها یکی از چالش های مهم در حوزه مدیریت محسوب می شود. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و ارزیابی ریسک های مرتبط با تعمیر و نگهداری ساختمان مدارس ابتدایی پسرانه در منطقه یک شهر قم به صورت کاربردی و با رویکرد توصیفی- پیمایشی انجام شده است. جامعه آماری شامل ۴۴ نفر از مدیران و ناظمان مدارس ابتدایی بوده و ۳۹ نمونه اخذ شد که بر اساس جدول مورگان کافی می باشد. داده ها از طریق پرسشنامه محقق ساخته گردآوری شده اند. اعتبار ابزار پژوهش از طریق بررسی روایی و پایایی تایید گردید و داده های حاصل با استفاده از روش تحلیل سلسله مراتبی (AHP) در نرم افزار Expert Choice تحلیل شدند تا اولویت بندی شاخص های ریسک صورت گیرد. نتایج تحلیل ها نشان داد که مولفه «مدیریت» با وزن ۱۵.۳ درصد و میانگین امتیاز ۲.۸۹۶ به عنوان مهم ترین عامل در فرآیند تعمیر و نگهداری مدارس شناخته شد. پس از آن مولفه های معماری (۱۳.۹) و تاسیسات الکتریکی (۱۳.۴) در رتبه های دوم و سوم قرار گرفتند. این یافته ها نشان دهنده اهمیت نقش مدیریت ساخت در شناسایی، تحلیل و کنترل ریسک های مرتبط با نگهداری زیرساخت های آموزشی است.

کلیدواژه ها:

ریسک های ساختمانی در مدارس ، تعمیر و نگهداری ، مدارس ، روش AHP ، بهره وری فضاهای آموزشی ، کیفیت کالبدی ، مدیریت تعمیرات