تحلیل معناشناختی خلود در جهنم از دیدگاه شیخ طوسی و ملاصدرا.

چکیدهمطابق آیات و روایات، ارتکاب برخی از گناهان از سوی آدمی خلود در جهنم را در پی خواهد داشت. شیخ طوسی و ملاصدرا از متفکران برجسته ی امامیه، جهت گیری های بعضا متفاوتی در این زمینه داشته اند. از آنجایی که اختلاف در برداشت از تفسیر واژه ها می تواند نتایج متفاوتی را در فهم ایجاد نماید نویسندگان با روش تحلیل محتوا سعی در تببین این موضوع دارند. مراد از خلود در مقاله حاضر، خلود در جهنم است. پرسش پایه ی جستار حاضر این است: شیخ طوسی و ملاصدرا چه تفسیر و تبیینی از نظریه ی خلود در جهنم عرضه می کنند؟ برخی از یافته های تحقیق حاضر عبارت اند از: ۱: شیخ طوسی خلود در جهنم را تنها از آن شخص کافر دانسته و با استمداد از عدم لزوم وفای به وعید الهی و همچنین با وجود ایمان، مرتکب کبائر اهل صلاه را مخلد ندانسته است. در مقابل، ملاصدرا، نخست به تاسی از ابن عربی به عدم خلود مومن و کافر در عذاب حکم رانده و استدلال اقامه کرده است، اما همو در کتاب عرشیه، از رای پیشین برگشته و قائل به خلود برخی از انسان ها در جهنم شده است. ۲: در این تحقیق، معانی گوناگون در مساله ی خلود طراحی شد و بر اساس آن به این نتیجه دست یافتیم: شیخ طوسی و ملاصدرای دوم (= ملاصدرای مولف عرشیه) به ابدیت مقارن عذاب کافر باور دارند. ۳. سخن ملاصدرا در عرشیه با سه اثر دیگر، به تفاوت در اعتبار یا پذیرش دو رای متناقض برنمی گردد، بلکه به معنای دقیق کلمه اعراض از دیدگاه قبلی و پذیرش گزاره ی ۲-۴ (=کافر در جهنم ابدی و معذب است) است.

کلیدواژه ها:

خلود ، عذاب ، جهنم ، شیخ طوسی ، ملاصدرا