ورزش و توسعه ارزش های فرهنگی: تحلیل و بررسی پیامدها

ورزش و تربیت بدنی، فراتر از نقش جسمانی خود، کارکردی اجتماعی، فرهنگی و هویتی دارند و می توانند عاملی موثر در تقویت انسجام اجتماعی، ترویج ارزش های فرهنگی و افزایش تعاملات بینافرهنگی باشند. پژوهش حاضر با هدف بررسی پیامدهای توسعه ارزش های فرهنگی از طریق تربیت بدنی و ورزش در ایران انجام شده است. روش تحقیق، کیفی از نوع گراندد تئوری با رویکرد چارمز بوده و جامعه آماری شامل ۲۰ نفر از اساتید متخصص در حوزه مدیریت ورزشی و جامعه شناسی بوده اند. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختارمند گردآوری و با استفاده از نرم افزار MaxQDA ۲۰۲۰ تحلیل و کدگذاری شده اند. نتایج پژوهش چهار مقوله محوری را در ارتباط با پیامدهای فرهنگی ورزش شناسایی کرده است: هویت فرهنگی و تعاملات اجتماعی، آگاهی بخشی و فضیلت گرایی، راهبردهای مدیریتی و حکمرانی ورزشی و سلامت پایدار و تعادل روانی. یافته ها نشان می دهد که ورزش می تواند در تقویت هویت ملی، افزایش سرمایه اجتماعی، کاهش تعارضات فرهنگی و ارتقای ارتباطات بین نسلی نقش موثری ایفا کند. همچنین، تاکید بر سیاست گذاری فرهنگی-ورزشی، به ویژه در ارتباط با نسل جوان، می تواند به تثبیت ارزش های اجتماعی و اخلاقی منجر شود. در حالی که سیاست های ورزش ایران غالبا بر توسعه زیرساخت ها و ورزش قهرمانی تمرکز داشته اند، یافته های این پژوهش نشان می دهد که توجه هدفمند به ابعاد فرهنگی، تربیتی و اجتماعی ورزش می تواند مسیر جدیدی برای تقویت هویت جمعی، انسجام اجتماعی و پایداری فرهنگی در کشور ایجاد نماید. بر این اساس، پیشنهاد می شود نهادهای سیاست گذار ورزشی، ضمن بازنگری در رویکردهای موجود، به تدوین برنامه های انسان محور با تمرکز بر ترویج ارزش های فرهنگی از طریق تربیت بدنی مبادرت ورزند.

کلیدواژه ها:

هویت فرهنگی ، سیاست گذاری فرهنگی ، نقش تربیتی ورزش ، همبستگی اجتماعی ، مدیریت فرهنگی ورزش