بررسی و مطالعه شواهد فرهنگی دوران نوسنگی و مس وسنگ تپه قلازکه شهرستان خرم آباد، لرستان

دوره نوسنگی و مس وسنگ ازجمله ادوار مهم زیست بشر هستند. چرایی و چگونگی فرآیند انتقال از پارینه سنگی به نوسنگی در مناطق مختلف از مسائل مهم باستان شناسی به حساب می آید؛ بنابراین، شناخت و مطالعه محوطه های مربوط به این دوره برای توضیح این فرآیند اهمیت پیدا می کند. تپه قلازکه در خرم آباد لرستان و در منطقه زاگرس مرکزی قرار گرفته است. از این منطقه اطلاعات ارزشمندی درخصوص روند نوسنگی شدن و دوران نوسنگی و مس وسنگ به چاپ رسیده است. براساس نتایج تعیین حریم، تپه قلازکه دارای وسعتی نزدیک به سه هکتار است. نگارنده در این پژوهش با هدف معرفی و توضیح داده ها به بررسی، مطالعه و هم سنجی یافته های به دست آمده از تپه قلازکه، شامل: دست ابزارهای سنگی، شواهد سفالی و یک نمونه پیکرک حیوانی از دوره نوسنگی و مس وسنگ قدیم پرداخته است. درنتیجه این پژوهش، احتمال وجود لایه های استقراری از دوره انتقالی نوسنگی، مطرح و حضور شواهد دوره های نوسنگی بی سفال و باسفال مورد تایید قرار گرفت. این نتایج از بررسی و مقایسه دست ساخته های سنگی هم چون سنگ مادرهای مختلف تراشه، مختلط، هرمی و فشنگی و ابزارهایی هم چون: کنگره دارها، تیغه های روتوش دار و تیغه های داس و هم چنین نمونه های سفالی گونه رواهل به دست آمد. از دوره مس وسنگ شواهد سفالی نوع باغ نو و گیان V نشانی از تداوم استقرار از دوره نوسنگی به مس وسنگ قدیم بود. براساس تاریخ گذاری مطلق کربن۱۴ از فرهنگ باغ نو و مقایسه با فرهنگ های سیلک I-III در فلات مرکزی، فرهنگ سفالی باغ نو و گیان V به اواخر هزاره ششم تا اواخر هزاره پنجم پیش ازمیلادتاریخ گذاری شده اند. درنتیجه، این پژوهش به پرسش هایی درباره دوره های فرهنگی محوطه و نقش آن در مطالعات این دوران پاسخ داده می شود. اهمیت این پژوهش در این است که با تجزیه وتحلیل شواهد فرهنگی این دوره های مهم در لرستان مرکزی، اهمیت کاوش های آینده را برای مطالعه چگونگی انتقال از نوسنگی به مس وسنگ برجسته می نماید.

کلیدواژه ها:

Lorestan ، Khorramabad ، Neolithic ، Chalcolithic ، Qela Zeka. ، لرستان ، خرم آباد ، نوسنگی ، مس وسنگ ، قلازکه.