تبیین اصول حفاظت از محوطه های تاریخی - باستان شناسی بررسی موردی: محوطه تاریخی باستان شناسی ارجان

محوطه های تاریخی - باستان شناسی مهم ترین منابع برای پاسخ به حلقه های مفقوده تاریخ و تمدن یک ملت هستند. این محوطه ها همواره واجد ارزش های متنوعی هستند که شناسایی و درک این ارزش ها زمینه بازشناسی جنبه های قابل حفاظت آن ها را فراهم می آورد. امروزه اکثر این محوطه ها در ایران در شرایط آسیب پذیر و در معرض فراموشی ارز ش های خود قرار دارند. محوطه تاریخی - باستان شناسی ارجان در دشت خوزستان واقع شده که از دوران ایلامی تا دوران مغولان پابرجا بوده است. امروزه این محوطه در شرایط نامطلوب حفاظتی قرار دارد. نظر به ارزش ها و اهمیت تاریخی شهر قدیم ارجان در ادوار تاریخی ایران، حفاظت از این محوطه و ایجاد بستر مناسب برای بهرمندی از ارزش های آن حائز اهمیت فراوان است؛ ازجمله پرسش هایی که در این پژوهش به آن ها پاسخ داده می شود؛ ۱. محوطه تاریخی ارجان واجد چه ارزش های است؟ ۲. چالش های حفاظت از محوطه ارجان چیست؟ ۳. چگونه می توان به اصول حفاظتی جهت حفاظت و ارزش گذاری محوطه تاریخی - باستان شناسی ارجان، متناسب با ارزش های آن دست یافت؟ بر این اساس، اهداف پژوهش این گونه تعریف شده است؛ ۱. شناخت محوطه ارجان و چالش های حفاظت از آن ؛ ۲. دستیابی به اصول حفاظتی ازطریق تجزیه و تحلیل منشورها، بیانیه ها، کنوانسیون ها و اسناد بین المللی و تعمیم آن به نمونه مطالعاتی به منظور تبیین اصول حفاظت و ارزش گذاری از آن است. روش تحقیق کلی این پژوهش توصیفی- تحلیلی که براساس داده های گردآوری شده ازطریق منابع کتابخانه ای و مشاهدات میدانی است. در ادامه، بعد از تحلیل و بررسی اسناد بین المللی و شناخت محوطه تاریخی ارجان و چالش های حفاظتی آن در چهار زمینه شناختی، مدیریتی و حقوقی، کالبدی و معرفی و ارزش گذاری محوطه تعریف شده و اصولی هم چون: ارائه اطلاعات به مردم، تدوین طرح تعامل جامع، تدوین برنامه های مدیریت عمومی، برگشت پذیری اقدامات، حفظ اصالت و احترام به ارزش های تاریخی و زیبایی شناسی و تمامیت کالبدی محوطه ها ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

Arjan ، Historical-Archaeological Site ، Conservation ، Historical Values ، Introduction of Values. ، ارجان ، محوطه تاریخی- باستان شناسی ، حفاظت ، ارزش های تاریخی ، معرفی ارزش ها.