نقش سازمان های مردم نهاد سلامت در تاب آوری و پایداری حکمرانی نظام سلامت در شرایط بحران

بحران های پیچیده محدودیت های ساختارهای رسمی و بوروکراتیک را آشکار و نقش سازمان های مردم نهاد سلامت (سمن های سلامت) را به منزله نهادهای مکمل در بهبود حکمرانی نظام سلامت برجسته می کنند. این پژوهش کیفی با هدف واکاوی نقش سمن های سلامت در ارتقای تاب آوری و پایداری حکمرانی نظام سلامت در شرایط بحران انجام شد. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته با ۱۸ خبره گردآوری شدند. مشارکت کنندگان با نمونه گیری هدفمند انتخاب و داده ها با روش تحلیل مضمون تحلیل شدند. تحلیل داده ها به استخراج ۹ مضمون فراگیر، ۳۲ مضمون سازمان دهنده و ۱۳۰ مضمون پایه در چرخه مدیریت بحران منجر شد. مضامین فراگیر عبارت اند از: ۱) آمادگی و کاهش خطر پیش از بحران؛ ۲) توانمندسازی سلامت محور جامعه؛ ۳) پاسخ، مراقبت و حمایت سلامت محور؛ ۴) همکاری نهادی سلامت؛ ۵) مشارکت در خط مشی گذاری سلامت؛ ۶) عدالت و حمایت در سلامت؛ ۷) آگاهی بخشی، اعتماد و پاسخ گویی سلامت؛ ۸) تاب آوری و یادگیری سازمانی؛ و ۹) بازتوانی و مراقبت پسابحران. نتایج نشان داد کارکرد سمن های سلامت در چرخه مدیریت بحران، از آمادگی و توانمندسازی جامعه تا پاسخ، همکاری نهادی، مشارکت در خط مشی گذاری، عدالت خواهی، اعتمادسازی، یادگیری سازمانی و بازتوانی پسابحران امتداد دارد؛ از این رو، این سمن ها فراتر از بازیگران امدادگر و واکنشی، به مثابه شرکای راهبردی حکمرانی نظام سلامت نقش آفرینی می کنند.

کلیدواژه ها:

حکمرانی نظام سلامت ، خط مشی گذاری سلامت ، حکمرانی پایدار ، تاب آوری ، سازمان های مردم نهاد (سمن ها) ، مدیریت بحران