ارزیابی سولاریزاسیون بستر گلخانه به عنوان رویکردی پایدار برای مدیریت عوامل خسارت زای خاکزی

سولاریزاسیون یا آفتاب دهی بستر گلخانه، روشی غیرشیمیایی برای ضدعفونی خاک است که با استفاده از انرژی خورشیدی و پوشش دهی بستر مرطوب با پلاستیک شفاف، دمای خاک را افزایش داده و موجب کاهش جمعیت و قابلیت زیستی برخی عوامل خسارت زای خاکزی می شود. پژوهش حاضر با هدف بررسی ظرفیت سولاریزاسیون در مدیریت عوامل خسارت زای مهم گلخانه ای و ارزیابی قابلیت استفاده از آن در شرایط گرم و خشک منطقه سیستان انجام شد. روش پژوهش، مروری تحلیلی بوده و مطالعات مرتبط با سولاریزاسیون، بیماری های خاکزاد، نماتدهای انگل گیاهی، علف های هرز و مدیریت تلفیقی عوامل خسارت زا بررسی و با شرایط اقلیمی سیستان تطبیق داده شد. یافته ها نشان داد که آفتاب دهی، در صورت اجرای صحیح، می تواند در کاهش جمعیت برخی عوامل بیماری زای خاکزاد، عوامل مرتبط با بوته میری، نماتدهای ریشه گره ای و بخشی از بانک بذر علف های هرز موثر باشد. مطالعات انجام شده در ایران نیز ظرفیت این روش را برای کاهش برخی عوامل بیماری زای خاکزاد، از جمله گونه های Fusarium و Verticillium، تایید کرده اند. Taylor & Francis Online +۱ شرایط اقلیمی سیستان، شامل تابش خورشیدی فراوان و دمای بالا، مزیت مهمی برای اجرای سولاریزاسیون محسوب می شود؛ در مقابل، کمبود آب و تبخیر بالا، مدیریت رطوبت بستر را به چالش اصلی تبدیل می کند. بنابراین، اجرای موفق روش به آماده سازی مناسب بستر، تامین هدفمند رطوبت، استفاده از پلاستیک شفاف سالم، آب بندی مناسب پوشش، انتخاب زمان مناسب و پایش دمای بستر وابسته است. در مجموع، سولاریزاسیون می تواند به عنوان یکی از اجزای کم خطر و سازگار با کشاورزی پایدار در برنامه مدیریت تلفیقی عوامل خسارت زای گلخانه ای در مناطق گرم و خشک مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

سولاریزاسیون ، آفتاب دهی بستر گلخانه ، عوامل خسارت زای خاکزی ، نماتد ریشه گره ای ، بیماری های خاکزاد ، علف های هرز