تاثیر آموزش شنا بر اعتمادبه نفس و خودکارآمدی دانش آموزان

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر آموزش شنا بر اعتمادبه نفس و خودکارآمدی دانش آموزان مقطع متوسطه اول انجام شد. این مطالعه از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، نیمه تجربی با طرح پیش آزمون–پس آزمون با گروه کنترل و دوره پیگیری سه ماهه بود. جامعه آماری شامل تمامی دانش آموزان دختر و پسر مقطع متوسطه اول شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۳–۱۴۰۴ بود که با روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای، ۷۲ دانش آموز انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه آزمایش (۳۶ نفر) و کنترل (۳۶ نفر) گمارده شدند. گروه آزمایش به مدت ۱۲ هفته (هر هفته دو جلسه ۶۰ دقیقه ای) در برنامه آموزش شنا شرکت کرد، در حالی که گروه کنترل فقط فعالیت های ورزشی معمول مدرسه را ادامه داد. ابزارهای گردآوری داده ها شامل مقیاس عزت نفس روزنبرگ (Rosenberg, ۱۹۶۵)، مقیاس خودکارآمدی عمومی شرر و همکاران (Sherer et al., ۱۹۸۲) و پرسشنامه خودکارآمدی کودکان و نوجوانان موریس (Muris, ۲۰۰۱) بود. داده ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیری ، تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر و مدل سازی معادلات ساختاری در نرم افزارهای SPSS و AMOS تحلیل شد.نتایج نشان داد که پس از کنترل اثر پیش آزمون، تفاوت معناداری بین دو گروه در اعتمادبه نفس (F(۱, ۶۹) = ۲۴/۸۷, p < ۰۰۱/۰, η² = ۲۶/۰) و خودکارآمدی (F(۱, ۶۹) = ۴۲/۳۱, p < ۰۰۱/۰, η² = ۳۱/۰) وجود دارد. گروه آزمایش در همه خرده مقیاس های خودکارآمدی (تحصیلی، اجتماعی و هیجانی) بهبود معناداری نشان داد. همچنین اثرات آموزش شنا در دوره پیگیری سه ماهه پایدار ماند. از منظر جنسیتی، دختران نسبت به پسران بهبود بیشتری در اعتمادبه نفس نشان دادند (p = ۰۱۳/۰)، و از منظر سنی، دانش آموزان بزرگ تر (۱۵ سال به بالا) از نظر خودکارآمدی بهره بیشتری بردند (p = ۰۲۱/۰). نتایج مدل سازی معادلات ساختاری نیز نشان داد که چهار میانجی گر روانی-اجتماعی شامل کاهش اضطراب ، بهبود تصویر بدنی، حمایت اجتماعی و مهارت های اجتماعی، به طور معناداری رابطه بین آموزش شنا و متغیرهای وابسته را واسطه گری می کنند (χ²/df = ۸۷/۱, CFI = ۰/۹۴, RMSEA = ۰۵۶/۰).در مجموع، یافته های این پژوهش نشان می دهد که آموزش شنا به عنوان یک مداخله بدنی ساختارمند، از طریق فعال سازی چهار منبع خودکارآمدی بندورا و بهبود میانجی گرهای روانی-اجتماعی، به تقویت معنادار اعتمادبه نفس و خودکارآمدی دانش آموزان منجر می شود. این اثرات در طول زمان پایدار می ماند و در گروه های مختلف جنسیتی و سنی متفاوت است. بر این اساس، پیشنهاد می شود که برنامه های آموزش شنا در نظام آموزشی ادغام شده و به عنوان یک مداخله کم هزینه و غیردارویی در ارتقای سلامت روان دانش آموزان مورد توجه قرار گیرد.