نقش سواد هوش مصنوعی معلمان در کیفیت تصمیم گیری آموزشی و مشارکت دانش آموزان دوره متوسطه

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش سواد هوش مصنوعی معلمان در کیفیت تصمیم گیری آموزشی و مشارکت دانش آموزان دوره متوسطه انجام شد. این مطالعه از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی-همبستگی از نوع مدل یابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری شامل معلمان دوره متوسطه دوم شهر تهران بود که با روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای، ۴۵۰ نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. داده ها از طریق سه پرسشنامه استاندارد سواد هوش مصنوعی، کیفیت تصمیم گیری آموزشی و مشارکت دانش آموزان جمع آوری شد. روایی ابزارها با روش های محتوایی و سازه و پایایی آن ها با آلفای کرونباخ و پایایی ترکیبی تایید شد. تحلیل داده ها در دو سطح توصیفی (میانگین، انحراف معیار، چولگی و کشیدگی) و استنباطی (همبستگی پیرسون، رگرسیون چندگانه، تحلیل مسیر و مدل سازی معادلات ساختاری با بوت استرپ) با استفاده از نرم افزارهای SPSS، AMOS و Smart PLS انجام شد.یافته ها نشان داد که سطح سواد هوش مصنوعی معلمان، کیفیت تصمیم گیری آموزشی و مشارکت دانش آموزان در حد متوسط رو به پایین قرار دارد و در میان ابعاد، «آگاهی اخلاقی» و «نگرش انتقادی» در سواد هوش مصنوعی، «ارزیابی دانش آموزان» در کیفیت تصمیم گیری و «مشارکت شناختی» در مشارکت دانش آموزان پایین ترین میانگین را داشتند. بین سواد هوش مصنوعی معلمان با کیفیت تصمیم گیری آموزشی (r = ۰.۶۲) و مشارکت دانش آموزان (r = ۰.۴۸) رابطه مثبت و معناداری مشاهده شد. تحلیل مسیر نشان داد که کیفیت تصمیم گیری آموزشی نقش واسطه ای جزئی در رابطه بین سواد هوش مصنوعی معلمان و مشارکت دانش آموزان ایفا می کند (β = ۰.۲۳، p < ۰.۰۰۱). مدل ساختاری پیشنهادی از برازش مطلوبی برخوردار بود (χ²/df = ۲.۳۴، RMSEA = ۰.۰۵۴، CFI = ۰.۹۴، TLI = ۰.۹۲، SRMR = ۰.۰۴۸).بر اساس یافته ها، سواد هوش مصنوعی معلمان هم به طور مستقیم و هم از طریق بهبود کیفیت تصمیم گیری آموزشی، بر افزایش مشارکت دانش آموزان تاثیر می گذارد. این یافته ضرورت گنجاندن مولفه های سواد هوش مصنوعی، به ویژه ابعاد اخلاقی و انتقادی، در برنامه های تربیت معلم و توسعه حرفه ای را برجسته می سازد و نشان می دهد که سرمایه گذاری در این حوزه می تواند به ارتقای کیفیت آموزش و افزایش درگیری دانش آموزان در عصر هوش مصنوعی منجر شود.

کلیدواژه ها:

سواد هوش مصنوعی ، تصمیم گیری آموزشی ، مشارکت دانش آموزان ، معلمان دوره متوسطه ، مدل سازی معادلات ساختاری ، توسعه حرفه ای معلمان