تحلیل فضایی نابرابری دسترسی به خدمات شهری و اولویت بندی مداخلات شهرداری با استفاده از GIS

دسترسی به خدمات شهری فقط به وجود یک مدرسه، پارک، درمانگاه یا مرکز خدماتی در نقشه محدود نیست؛ زمان سفر، ظرفیت خدمت، رقابت میان جمعیت، کیفیت شبکه معابر و ویژگی های اجتماعی ساکنان نیز تعیین می کنند که یک خدمت تا چه اندازه در دسترس است. هدف این مقاله، طراحی چارچوبی اجرایی برای تحلیل فضایی نابرابری دسترسی و تبدیل نتیجه تحلیل به فهرست اولویت های قابل استفاده در برنامه و بودجه شهرداری است. پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی تحلیلی و مبتنی بر مرور هدفمند ادبیات عدالت فضایی، سنجش دسترسی، تحلیل شبکه و برنامه ریزی شهری است. یافته های تحلیلی نشان می دهد که ترکیب سه لایه عرضه خدمت، تقاضای جمعیتی و آسیب پذیری اجتماعی می تواند تصویر دقیق تری از نابرابری تولید کند. بر این اساس، شاخص پیشنهادی مقاله از فاصله شبکه ای، ظرفیت موثر، رقابت جمعیتی، محرومیت اجتماعی و امکان پذیری مداخله تشکیل می شود. نوآوری اجرایی مقاله در اتصال نقشه شکاف دسترسی به یک الگوریتم اولویت بندی است که از شهرداری می خواهد هر پروژه را بر اساس شدت کمبود، تعداد بهره مندان، آسیب پذیری، هزینه و هم افزایی با پروژه های دیگر مقایسه کند. مقاله ادعای ارائه آمار میدانی درباره محله های یک شهر مشخص ندارد؛ بلکه یک مدل قابل پیاده سازی است که می تواند با داده های سرشماری، شبکه معابر، مکان خدمات و اطلاعات عملکردی شهرداری تکمیل و در شهرهایی مانند تبریز آزمون شود.