تاثیر عدم قطعیت درجه باز بودن تجاری و تحریم ها بر فقر در ایران

در مباحث اقتصادی توجه خاصی به نقش باز بودن اقتصاد بر رشد اقتصادی شده است. ازسوی دیگر اوضاع و احوال سیاسی و اقتصاد بین الملل از جمله تحریم ها هم نقش برجسته ای بر رشد اقتصادی دارند که درمجموع فقر را در کشور تحت تاثیر قرار داده اند. در این مطالعه از دیدگاه متفاوتی به بررسی تاثیر عدم قطعیت اقتصاد باز و تحریم ها بر فقر در ایران پرداخته شده است. برای مدل سازی عدم قطعیت عوامل مذکور از رگرسیون فازی در درجه های عضویت ۱/۰ و ۹/۰ که به ترتیب نشان دهنده کاهش و افزایش تاثیر عدم قطعیت اقتصاد باز و تحریم ها بر گسترش فقر برای دوره زمانی ۱۳۶۵ تا ۱۴۰۱ استفاده شده است. با توجه به انعطاف پذیری مدل رگرسیون فازی، پهنای راست، متوسط و چپ که نشان دهنده شدت تاثیرگذاری هر یک از متغیر ها در شرایط عدم قطعیت است، با استفاده از الگوریتم فراابتکاری اسب وحشی در بهینه ترین حالت محاسبه شدند. نتایج نشان داد که پهنای راست متغیر تحریم و درجه باز بودن اقتصادی در شرایط افزایش عدم قطعیت به ترتیب با ضریب ۱۸۵/۸ و ۶۵۸/۱ بیشترین تاثیر را بر افزایش فقر دارد؛ درحالی­که متغیر تحریم و درجه باز بودن اقتصادی در شرایط کاهش عدم قطعیت به ترتیب با ضریب ۱۸۴/۰ و ۵۷۴/۱ کمترین تاثیر را بر افزایش فقر دارد. با توجه به مقایسه روند پهنای راست، چپ و متوسط با روند واقعی فقر در کشور می توان بیان کرد که تحریم ها از مسیر درجه باز بودن اقتصادی فقر را به شدت تحت تاثیر قرار خواهند داد.

کلیدواژه ها:

درجه باز بودن تجاری ، فقر ، عدم قطعیت ، رگرسیون فازی ، الگوریتم اسب وحشی