بانک ها در معرض ناپایداری مالی: نااطمینانی بازار ارز و سهام و آثار آن بر کارایی سیستم بانکی ایران

این پژوهش به بررسی اثر نااطمینانی بازار ارز و بازار سهام بر کارایی سیستم بانکی ایران با تاکید بر رفتار رژیم وابسته متغیرها می پردازد. باتوجه به ساختار بانک محور نظام مالی ایران و نقش کلیدی بانک ها در تامین مالی اقتصاد، نوسانات و نااطمینانی در بازارهای دارایی می تواند پیامدهای قابل توجهی بر عملکرد و کارایی شبکه بانکی داشته باشد. بدین منظور، با استفاده از داده های سالانه دوره ۱۳۷۰ تا ۱۴۰۲ و بهره گیری از مدل چرخش مارکوف، اثر نااطمینانی های مالی در دو رژیم متفاوت ثبات و بی ثباتی اقتصادی بر کارایی سیستم بانکی برآورد شده است. نتایج نشان می دهد اثر نااطمینانی نرخ ارز در هر دو رژیم منفی و معنادار است، اما شدت آن در رژیم بی ثباتی بیشتر بوده و بیانگر آسیب پذیری بالاتر بانک ها در شرایط تنش ارزی است. نااطمینانی بازار سهام در رژیم ثبات اثر مثبت و معنادار و در رژیم بی ثباتی اثر منفی و معنادار دارد که حاکی از ماهیت غیرخطی و وابسته به شرایط کلان این رابطه است. همچنین، رشد اقتصادی اثر مثبت و نرخ تورم اثر منفی و معنادار بر کارایی بانکی دارند. شاخص آزادی پولی عمدتا اثر مثبت و متغیر تحریم اثر منفی بر کارایی نشان می دهد. به طورکلی، یافته ها بر اهمیت مدیریت نااطمینانی های کلان و تثبیت بازارهای دارایی در راستای ارتقای کارایی نظام بانکی تاکید دارد و نشان می دهد که سیاست های ثبات بخش ارزی و پولی می تواند نقش مهمی در بهبود عملکرد بانک ها ایفا کند.

کلیدواژه ها:

نااطمینانی مالی ، کارایی نظام بانکی ، مدل چرخش مارکوف ، بازار ارز و سهام