سرمایه داری رفاقتی و بحران اقتصادی در کشورهای منتخب: با محوریت نابرابری اقتصادی

این پژوهش به تبیین پیوند میان سرمایه داری رفاقتی و نابرابری اقتصادی در ایران می پردازد و با رویکردی تلفیقی از اقتصاد سیاسی و اقتصاد محاسباتی، سازوکارهای نهادی مولد شکاف های درآمدی را تحلیل می کند. از منظر نظری، بر آثار پیکتی (پویایی تمرکز ثروت)، پولانی (درهم تنیدگی اقتصاد و نهادها)، ادبیات نهادگرایی (نورث؛ عجم اوغلو و رابینسون) و مطالعات سرمایه داری رفاقتی در خاورمیانه (دیوان و همکاران) تکیه می شود. از منظر تجربی، یک مدل سازی عامل بنیان طراحی شده که در آن درآمد پایه بر حسب سرمایه انسانی و دارایی، رانت های رفاقتی براساس شاخص کرونیسم، مالیات و بازتوزیع، و رفتار مصرف/پس انداز خانوارها در گذر زمان شبیه سازی می گردد. داده ها برای ایران و چهار کشور مقایسه ای (روسیه، سنگاپور، اندونزی و سوئیس) به کار رفته است. نتایج شبیه سازی برای ایران نشان می دهد ضریب جینی ثروت شبیه سازی شده در حدود ۷۵/۰ و سهم ده درصد ثروتمند در حدود ۵۶/۰ است؛ مقادیر واقعی این دو به ترتیب ۷۳/۰ و ۵۷/۰ است که نشان دهنده معنادار بودن مدل است. نتایج شبیه سازی نشان می دهد در سناریوهایی با شاخص کرونیسم بالاتر، سهم بیشتری از درآمد و ثروت در میان عامل های دارای مزیت رفاقتی متمرکز می شود.

کلیدواژه ها:

سرمایه داری رفاقتی ، بحران اقتصادی ، نابرابری ، مدل سازی عامل بنیان