تحلیل موسیقایی مقامات الحریری و مقامات حمیدی

سجع به عنوان یک مشخصه موسیقایی نثر فنی در مقامات الحریری و مقامات حمیدی بررسی شده است. در این جستار با تکیه بر تحلیل فرمالیستی، فقط بر موسیقی کلام به عنوان مهم ترین عنصر شعری موجود در نثر فنی تاکید شده است. روش کار بدین صورت بود که علاماتی قراردادی برای سجع های متن تعریف و در نمونه هایی از مقامات عربی و فارسی بازنویسی شد. در بررسی موسیقی مقامات عربی و فارسی این نتیجه حاصل شد که ریتم موسیقی مقامات عربی دارای نظم و هماهنگی بیشتری نسبت به ریتم موسیقی مقامات فارسی است. یکی از دلایل این امر تفاوت ماهوی دو زبان در اشتقاقی و ترکیبی بودن آن است و دودیگر این که مقامات عربی به مثابه قصیده افقی دارای نظم ریتمیک است، در حالی که مقامات فارسی از شعرهای هجایی پیش از اسلام نیز تاثیر پذیرفته و آهنگی هجایی دارد. از این روی اثر فارسی مانند همتای عربی اش توفیق نیافته است.

کلیدواژه ها:

: سجع ، تحلیل موسیقایی ، تحلیل فرمالیستی ، مقامات الحریری ، مقامات حمیدی