نقش ارزشیابی توصیفی هوشمند در افزایش خودتنظیمی یادگیری دانش آموزان متوسطه

در دهه های اخیر، تحول در نظام های آموزشی با تاکید بر یادگیری عمیق، یادگیرنده محوری و توسعه مهارت های فراشناختی، موجب توجه فزاینده به رویکردهای نوین ارزشیابی شده است. در این میان، ارزشیابی توصیفی به عنوان رویکردی کیفی و فرایندمحور، با هدف ارائه بازخوردهای دقیق، کاهش اضطراب آزمون و تقویت انگیزش درونی دانش آموزان مورد توجه نظام های آموزشی قرار گرفته است. هم زمان، پیشرفت های چشمگیر در حوزه هوش مصنوعی و فناوری های آموزشی امکان توسعه شکل نوینی از ارزشیابی را فراهم کرده است که می توان از آن با عنوان «ارزشیابی توصیفی هوشمند» یاد کرد. این نوع ارزشیابی با بهره گیری از سامانه های تحلیلی، الگوریتم های یادگیری ماشین و محیط های یادگیری دیجیتال، قادر است داده های آموزشی را به صورت مستمر تحلیل کرده و بازخوردهای شخصی سازی شده و دقیق تری در اختیار معلمان و دانش آموزان قرار دهد. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش ارزشیابی توصیفی هوشمند در افزایش خودتنظیمی یادگیری دانش آموزان دوره متوسطه انجام شده است. روش پژوهش از نوع کیفی و مبتنی بر مطالعه کتابخانه ای و اسنادی است. در این راستا، منابع علمی معتبر فارسی و بین المللی در حوزه ارزشیابی آموزشی، یادگیری خودتنظیم و کاربرد هوش مصنوعی در آموزش از پایگاه های علمی داخلی نظیر نورمگز، SID، مگیران و سیویلیکا و همچنین پایگاه های بین المللی مانند ساینس دایرکت و پرکوئست مورد بررسی و تحلیل قرار گرفتند. یافته های مروری نشان می دهد که ارزشیابی توصیفی هوشمند با فراهم کردن بازخوردهای مستمر، دقیق و متناسب با ویژگی های فردی دانش آموزان می تواند زمینه تقویت مولفه های اصلی خودتنظیمی یادگیری شامل برنامه ریزی، پایش عملکرد، خودارزیابی و تنظیم راهبردهای یادگیری را فراهم سازد. همچنین استفاده از سامانه های هوشمند ارزشیابی موجب افزایش آگاهی فراشناختی، بهبود انگیزش تحصیلی و ارتقای مسئولیت پذیری یادگیرندگان در فرایند یادگیری می شود.

کلیدواژه ها:

ارزشیابی توصیفی ، ارزشیابی هوشمند ، خودتنظیمی یادگیری ، هوش مصنوعی در آموزش ، دانش آموزان دوره متوسطه.