تاثیر مهارت های ارتباطی و همدلی بر پیشگیری از رفتارهای پرخاشگرانه در مدرسه

محیط مدرسه به عنوان یکی از مهم ترین بسترهای جامعه پذیری ثانویه، نقشی بنیادین در رشد عاطفی، اخلاقی و اجتماعی دانش آموزان ایفا می کند. با این حال، شیوع رفتارهای پرخاشگرانه، خشونت کلامی، فیزیکی و قلدری در مدارس، سلامت روانی یادگیرندگان و کیفیت فرایندهای یاددهی-یادگیری را با چالش های جدی مواجه ساخته است. هدف پژوهش حاضر، بررسی جامع، تحلیلی و انتقادی تاثیر مهارت های ارتباطی و مولفه همدلی بر پیشگیری، کاهش و مدیریت رفتارهای پرخاشگرانه در بافت آموزشی مدارس است. این مطالعه با روش شناسی مروری-تحلیلی و اسنادی (سنتز پژوهی) به واکاوی مبانی نظری، الگوهای تعاملی و پیشینه های تجربی موجود در پایگاه های داده معتبر پرداخته است. یافته های مستخرج از تبیین الگوهای روان شناختی و مدیریتی نشان می دهد که توسعه مهارت های ارتباطی (شامل گوش دادن فعال، ابراز وجود سازنده، رمزگشایی صحیح پیام های غیرکلامی و فنون حل تعارض) همراه با پرورش همدلی (در دو بعد شناختی و عاطفی)، با کاهش خطاهای شناختی در پردازش اطلاعات اجتماعی، بازداری خودکار رفتارهای تکانشی و ارتقای جو عاطفی مدرسه، مستقیما به کاهش پرخاشگری می انجامد. علاوه بر این، رهبری آموزشی همدلانه و ادغام برنامه های یادگیری اجتماعی-هیجانی در برنامه درسی، با ارتقای سرمایه روان شناختی و تعامل مثبت میان معلم و دانش آموز، زمینه ساز شکل گیری اقلیم مدرسه ای مثبت و بازدارنده از خشونت می شود. در نهایت، این مقاله یک مدل مفهومی یکپارچه جهت مداخله در سطوح فردی، کلاسی و ساختار سازمانی مدرسه ارائه داده و راهکارهای کاربردی برای مدیران، معلمان و سیاست گذاران آموزش و پرورش در راستای ارتقای تاب آوری ارتباطی و مهار پرخاشگری تدوین کرده است.

کلیدواژه ها:

مهارت های ارتباطی ، همدلی ، پرخاشگری مدرسه ای ، مدیریت و رهبری آموزشی ، یادگیری اجتماعی-هیجانی (SEL) ، جو عاطفی مدرسه.