زیبا شناسی رابطه انسان با خداوند متعال از نگاه نهج البلاغه

شناخت خداوند و چگونگی حصول آن از اموری است که درنهجالبلاغه به شکل ویژه مورد عنایت حضرت علی قرار گرفته است. از نظر ایشان دسترسی به کنه ذات و صفات حق تعالی غیر ممکن است، اما از طریق علم حضوری و نیز علم حصولی به صفات او، میتوان به شناخت خداوند نایل شد؛ هرچند این شناخت نیز بر حسب توانایی و استعداد افراد متغیر است. اسباب علم حضوری را فطرت و اسباب علم حصولی را براهینی چون حرکت، حدوث، نظم، غایی و انی فراهم میسازد. در نوشتار حاضر بیانات امیرالمومنینع درباره ابواب خداشناسی، تحلیل و قالبهای متعارف منطقی آنها نشان داده شده است. حضرت مطالب خداشناسی را به گونهای مستدل بیان کردهاند که ذهن مخاطب را یاری میدهد تا از فهم مقدمات به نتیجه دست یابد. این شیوه میتواند جایگاه والای عقل و فطرت در خداشناسی را در کلام حضرت علیع نمایان سازد و فتح بابی برای پژوهشهای بدیع نهجالبلاغه باشد. نتایج این تحقیق نشان میدهد که ادله خداشناسی حضرت در نهجالبلاغه، علاوه بر استحکام در محتوا، از ساختار و استد لال منطقی نیز برخوردار است.